تاریخ و جامعه

نقش کلیدی روزه در آرامش روانی و سلامت روحی روزه دار

امروزه میلیون‏‌ها انسان در دنیا به ویژه در کشور‏های توسعه یافته و متمدن از بیماری‏‌های روانی و نبود آرامش روحی به شدت رنج می‏‌برند و ده‏‏ها انسان در روز در سرتاسر جهان به خاطر اضطراب‏‏‌های روحی و فقدان پناهگاه معنوی، پوچ انگاریِ این عالم، دست به خودکشی می‏ زنند.

به گفته روان شناسان، توجه به مسایل عبادی و امور ماوراء طبیعی، بهترین درمان این بیماری‏‌هاست و روزه که از مهمترین عبادات الهی و از اساسی‏ ترین فرایض دینی به شمار می‏‌رود، شایسته‏‌ترین درمان برای فشارهای روحی و بیماری‏‌های روانی دانسته شده است، زیرا انسان روزه‏‌دار، خود را در جهانی می‏‌بیند که از خود حساب و کتابِ دقیق دارد و گرداننده آن، نیرویی است که فناپذیری و نیستی در وجودش راه ندارد.
همچنین آنان معتقدند که روزه برای سلامت روان مفید است و موجب افزایش خودباوری ، اعتماد به نفس و تقویت اراده می‏شود و توان و مقاومت افراد را در برابر مشکلات و ناملایمات زندگی بیشتر می‏کند. شاید در بسیاری از شرایط زندگی، نه گفتن سخت باشد، اما اگر عادت کنیم که با خواسته خود یا دیگران موافقت کنیم، روزی فرا می‌رسد که دیگر به مزاحمت‌های فکری خود و خواسته‌های نگران‌کننده دوستان و اطرافیان هم نمی‌توانیم نه بگوییم، اما در روزهای پرفیض ماه رمضان تمرین می‌کنیم که با دلیل و منطق، خواسته‌ها را به زمان خاص خودش موکول کنیم.
نقش روزه در سلامتیِ روان و طهارت روح، به مراتب افزون‏تر از نقش آن در سلامتی جسم است؛ زیرا گرفتن روزه باعث کاهش بیماری‏‌های روانی و تقویت، پاکی و بزرگی روح را در پی دارد. در سال‌های اخیر استفاده از مذهب و باورهای دینی، توسط سیاست‌گذاران و تدوین‌کنندگان راهبردهای بهداشت روان جامعه‌نگر، در سازمان جهانی بهداشت مورد توجه روزافزونی قرار گرفته است، به طوری که در تعریف راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، ویرایش چهارم (DSM-IV) که برای تشخیص بیماری‌های روانی مورد استفاده روان‌شناسان و روان‌پزشکان قرار می‌گیرد، فقدان دین به‌عنوان یک مشکل مذهبی و به شکلی اختصاصی مطرح شده است و به‌طور خلاصه پیامدهای بالینی آن را که از نبود اعتقاد و ایمان ناشی می‌شود، شامل عصبانیت، تنفر، پوچی، ناامیدی، غمگینی و انزوا تعریف کرده است. به باور روان‌شناسان و سایر متخصصان بهداشت روانی، روزه به عنوان یکی از مناسک مذهبی در کنار اثرات مثبتی که بر سلامت جسمانی دارد برای سلامت روانی نیز مفید است.
آنها اعتقاد دارند در اثر روزه اعتماد و آسایش خاطر برای انسان به وجود می‌آید زیرا انسان درک می‌کند که با روزه‌داری با خدای جهان و آفریننده خود رابطه پیدا کرده و از این روش به آرامش و رضایت دلنشینی دست می‌یابد.
پژوهشهایی که در زمینه ارتباط بهداشت روان و روزه داری در ایران انجام شده، نشان دهنده کاهش میزان اختلالات روانی-اجتماعی، اضطراب، افسردگی و خودکشی در این ماه است. در بررسی صورت گرفته در ایران توسط منصوره سادات صادقی و دکتر محمد علی مظاهری در سال۸۴ با هدف مطالعه اثر روزه داری بر سلامت روان دانشجویان ، تاثیر روزه بر سلامت روان و کاهش میزان افسردگی روزه‌داران مورد بررسی قرار گرفته و تعداد ۳۶۱ دانشجو به صورت تصادفی انتخاب و اطلاعات مورد نیاز توسط پرسشنامه‌هایی جمع‌آوری شده است.
روش کار به این ترتیب بوده است که آزمون‌های علمی و استاندارد شده افسردگی توسط نمونه‌های مورد پژوهش، ۱۰ روز قبل از ماه رمضان به عنوان دوره پیش آزمون و نیز به فاصله ۱۰ روز بعد از ماه مبارک رمضان پرسشنامه مربوط به پس آزمون را تکمیل نمودند و با کنترل عوامل مداخله‌کننده دیگر، میانگین نمرات این دو ارزیابی، و با استفاده از روش‌های آماری و در مقایسه با اشخاصی که روزه نداشتند، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که میانگین نمرات افسردگی نمونه‌های روزه‌دار، بعد از ماه مبارک رمضان، از لحاظ آماری کاهش معنی‌داری داشته است و به این ترتیب نتایج این پژوهش بر تاثیرات مثبت روزه بر افزایش سلامت روانی و نیز کاهش میزان افسردگی روزه‌داران صحه گذاشته است.

منبع: دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران

پایگاه خبری دانستنی آنلاین

مقالات تصادفی :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close