نقش تشکل های مردم نهاد در پیشگیری از جرم

#پیشگیری_جرم #تشکل #مردم_نهاد #بیشتر_بدانیم #دانستنی

بزهکاری، پدیده ای اجتماعی است که همه جوامع بشری از دیرباز با آن روبرو بوده اند. این امر به خصوص در قرن حاضر و به دنبال تحول پدیده های سنتی و ظهور مؤلفه های جدید در زیست انسانی، روند رو به رشدی را دنبال کرده است. جامعه شناسان و علمای حقوق بر این عقیده اند که در چنین وضعیتی، صرف به کارگیری ابزارهای کیفری (واکنشی) در جهت مقابله با بزهکاری، راه به جایی نبرده و به همین دلیل، نظام های جنایی مختلف، به بهره جستن از ابزارهای پیشگیری غیر کیفری (کنشی) روی آورده اند.

بی شک با توجه به پیچیدگی جرایم اجتماعی و وقوع جرایم سازمان یافته، برنامه ریزی پیشگیری از وقوع جرم نیز مستلزم سازمان یافتگی و تأسیس نهادهای تخصصی در این حوزه است. به همین منظور یکی از رسالت های اساسی تشکل های مردم نهاد ، اقدامات پیشگیرانه از وقوع جرم است. این اقدام چندین امتیاز خواهد داشت.

امتیازات پیشگیرانه تشکل های مردم نهاد

• امتیاز نخست آن، جلب نظر توده های مردم در حوزه پیشگیری از وقوع جرم است.
• امتیاز بعدی انجام تعاملات گروهی در برابر جرم است که این امر می تواند با تفکر گروهی و تجمیع نظرات جمعی، مقابله همه جانبه ای را در فرایند شکل گیری وقوع جرم به همراه داشته باشد.
• امتیاز بعدی فرهنگ سازی اقدامات پیشگیرانه توسط خیل عظیم مردمی در جامعه است. طبیعتاً وقتی توانمندی های طیف وسیعی از مردم در خدمت اقدامات پیشگیرانه از وقوع جرم باشد؛ در درجه اول خود از وارد شدن به حوزه جرم پرهیز خواهند کرد و در درجه دوم اطرافیان را از درگیر شدن به قلمرو جرم و جنایت باز خواهند داشت و ثالثاً ظرفیت های مردمی را در خصوص فعالیت های پیشگیرانه از وقوع جرم بسیج خواهند کرد.
•  از امتیازهای دیگر آن، سازمان یافتگی در مبارزه با وقوع جرم است. به تناسب پیچیدگی جرایم اجتماعی و سازمان یافتگی آن در جامعه، حضور نهادهای مردمی می تواند حوزه پیشگیری از وقوع جرم را متناسب با اقدامات سازمان یافته جرایم به صورت نهادینه شده محقق سازد.

با توجه به رشد فزاینده آمار جرایم، جامعه نیازمند نهادسازی های متنوع در گروه های سنی مختلف و حوزه های اجتماعی است. همچنین ضرورت مبارزه و پیشگیری از وقوع جرم شرایطی را فراهم می سازد که از این طریق از رشد تأسیس نهادهای ویژه حکومتی با رو کیرد پیشگیری از وقوع جرم کاسته شود. هر اندازه این مقوله به صورت مردمی انجام پذیرد، تأثیرگذارتر خواهد بود و با کمترین هزینه می توان نتایج ارزشمندی را در پیشگیری از وقوع جرم رقم زد.

تجربه موفقیت آمیز حوزه تطبیقی در سایر کشورها نشان می دهد توده های سازمان یافته مردمی بهترین نیروهای پیشگیرانه از وقوع جرم در جامعه محسوب می شوند. هرچه دامنه حضور تشکل های مردم نهاد در حوزه پیشگیری از وقوع جرم بیشتر شود مقابله موفقیت آمیزی را در کاهش آمار جرم و جنایت می توان مشاهده کرد و با کمترین هزینه مناسب ترین اثربخشی را در خصوص پیشگیری از وقوع جرم می توان شاهد بود. با عنایت به این که نهادهای متنوعی در کشورمان مجوز فعالیت تشکل های مردم نهاد را صادر می کنند، لازم است همه دستگاه های تخصصی صادر کننده مجوز تشکل های مردم نهاد به این حوزه جدید به صورت جدی پرداخته و از علاقه مندان برای انجام اقدامات پیشگیرانه از وقوع جرم دعوت به همکاری کنند، به ویژه پلیس که حوزه تخصصی پیشگیری از وقوع جرم را در دستور کار خویش دارد می تواند با رو یکرد حرفه ای طیف عظیم مردمی را برای این امر خطیر به کارگرفته و شرایط مطلوبی را برای مهار جرم در جامعه فراهم کند.

منبع: نذیر

ماهنامه داخلی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز