نقش تشکل های مردم نهاد در پیشگیری از جرم

#پیشگیری_جرم #تشکل #مردم_نهاد #بیشتر_بدانیم #دانستنی

بزهکاری، پدیده ای اجتماعی است که همه جوامع بشری از دیرباز با آن روبرو بوده اند. این امر به خصوص در قرن حاضر و به دنبال تحول پدیده های سنتی و ظهور مؤلفه های جدید در زیست انسانی، روند رو به رشدی را دنبال کرده است. جامعه شناسان و علمای حقوق بر این عقیده اند که در چنین وضعیتی، صرف به کارگیری ابزارهای کیفری (واکنشی) در جهت مقابله با بزهکاری، راه به جایی نبرده و به همین دلیل، نظام های جنایی مختلف، به بهره جستن از ابزارهای پیشگیری غیر کیفری (کنشی) روی آورده اند.

بی شک با توجه به پيچيدگي جرايم اجتماعي و وقوع جرايم سازمان يافته، برنامه ريزي پيشگيري از وقوع جرم نيز مستلزم سازمان يافتگي و تأسيس نهادهاي تخصصي در اين حوزه است. به همين منظور یكي از رسالت هاي اساسي تشکل های مردم نهاد ، اقدامات پيشگيرانه از وقوع جرم است. اين اقدام چندين امتياز خواهد داشت.

امتیازات پیشگیرانه تشکل های مردم نهاد

• امتياز نخست آن، جلب نظر توده هاي مردم در حوزه پيشگيري از وقوع جرم است.
• امتياز بعدي انجام تعاملات گروهي در برابر جرم است كه اين امر مي تواند با تفكر گروهي و تجميع نظرات جمعي، مقابله همه جانبه ای را در فرايند شكل گيري وقوع جرم به همراه داشته باشد.
• امتياز بعدي فرهنگ سازي اقدامات پيشگيرانه توسط خيل عظيم مردمي در جامعه است. طبيعتاً وقتي توانمندي هاي طيف وسيعي از مردم در خدمت اقدامات پيشگيرانه از وقوع جرم باشد؛ در درجه اول خود از وارد شدن به حوزه جرم پرهيز خواهند كرد و در درجه دوم اطرافيان را از درگير شدن به قلمرو جرم و جنايت باز خواهند داشت و ثالثاً ظرفيت هاي مردمي را در خصوص فعاليت هاي پيشگيرانه از وقوع جرم بسيج خواهند كرد.
•  از امتيازهاي ديگر آن، سازمان يافتگي در مبارزه با وقوع جرم است. به تناسب پيچيدگي جرايم اجتماعي و سازمان يافتگي آن در جامعه، حضور نهادهاي مردمي مي تواند حوزه پيشگيري از وقوع جرم را متناسب با اقدامات سازمان يافته جرايم به صورت نهادينه شده محقق سازد.

با توجه به رشد فزاينده آمار جرايم، جامعه نيازمند نهادسازي هاي متنوع در گروه هاي سني مختلف و حوزه هاي اجتماعي است. همچنين ضرورت مبارزه و پيشگيري از وقوع جرم شرايطي را فراهم مي سازد که از این طريق از رشد تأسيس نهادهاي ويژه حکومتی با رو كيرد پيشگيري از وقوع جرم کاسته شود. هر اندازه اين مقوله به صورت مردمي انجام پذيرد، تأثيرگذارتر خواهد بود و با كمترين هزينه مي توان نتايج ارزشمندي را در پيشگيري از وقوع جرم رقم زد.

تجربه موفقيت آميز حوزه تطبيقي در ساير كشورها نشان مي دهد توده هاي سازمان يافته مردمي بهترين نيروهاي پيشگيرانه از وقوع جرم در جامعه محسوب مي شوند. هرچه دامنه حضور تشکل های مردم نهاد در حوزه پيشگيري از وقوع جرم بيشتر شود مقابله موفقيت آميزي را در كاهش آمار جرم و جنايت مي توان مشاهده كرد و با كمترين هزينه مناسب ترين اثربخشي را در خصوص پيشگيري از وقوع جرم مي توان شاهد بود. با عنايت به اين كه نهادهاي متنوعي در كشورمان مجوز فعاليت تشکل های مردم نهاد را صادر مي كنند، لازم است همه دستگاه هاي تخصصي صادر كننده مجوز تشکل های مردم نهاد به اين حوزه جديد به صورت جدی پرداخته و از علاقه مندان براي انجام اقدامات پيشگيرانه از وقوع جرم دعوت به همكاري كنند، به ویژه پلیس كه حوزه تخصصي پيشگيري از وقوع جرم را در دستور كار خويش دارد مي تواند با رو یكرد حرفه اي طيف عظيم مردمي را براي اين امر خطیر به كارگرفته و شرايط مطلوبي را براي مهار جرم در جامعه فراهم كند.

منبع: نذیر

ماهنامه داخلی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان البرز