افزایش کیفیت زندگی

دانستنی آنلاین : پژوهشگران شادی مستمر و رضایتمندی از زندگی را نشانه عملکرد خوب در تحقق بخشیدن به جنبه های ارزشمند زندگی می دانند که به فواید بیشماری منجر می شود.

چقدر از زندگی خود رضایت دارید؟

از چه میزان شادی و شور شوق در زندگی برخوردارید؟

چقدر احساسات مثبت را در زندگی خود تجربه می کنید؟

مسئول افزایش کیفیت زندگی شما کیست؟

کیفیت زندگی احساس رضایتمندی و خشنودی از زندگی است که به سلامت ذهنی و کیفیت آگاهی یعنی میزان مثبت بودن تجربه درونی انسانها اشاره دارد.

عواطف و هیجانات مثبت شامل احساس امنیت، آرامش، امید، خوش بینی، احساس غرور و افتخارنسبت به دستاوردها، عشق و دلبستگی، رهایی (از یک تهدید یا آسیب) است.

پژوهشگران شادی مستمر و رضایتمندی از زندگی را نشانه عملکرد خوب در تحقق بخشیدن به جنبه های ارزشمند زندگی می دانند که به فواید بیشماری منجر می شود.

شادمانی و رضایت در زندگی به افزایش موفقیت، سلامتی و روابط ارزشمند منجر می شود اما این شادمانی و رضایت از زندگی چگونه در ما ایجاد می شود؟

بسیاری از افراد رسیدن به اهداف خود را دلیل رضایتمندی از زندگی می دانند.

اهدافی چون ازدواج پایدار، پر درآمدبالا، سلامت جسمی و روانی ، عملکردشغلی خوب و… و سوال اینجاست که چرا بسیاری از افرادی که به اهداف بالا دست یافته اند دچار ناخشنودی و نارضایتمندی هستند؟

برآورده شدن نیازهای پنج گانه اساسی در هر فرد منجر به احساس رضایتمندی در او می شود .

این نیازها عبارتند از : نیاز به بقا ، نیاز به احساس ارزشمندی و احترام، نیاز به عشق ، نیاز به آزادی، نیاز به تفریح.

برای همه انسانها براورده شدن این پنج نیاز اساسی ضروری است مسئله اصلی این است که شدت و میزان هر یک از این نیازها در افراد متفاوت است .

انگیزه و میزان توانمندی افراد در برآوردن این نیازها یکسان نیست .

برخی مسایل در مسیر دستیابی ما به ارضا این نیازها تحت کنترل ما و برخی امور تحت کنترل ما نسیتند و نمی توانیم تغییری در آن ایجاد کنیم.

با شناسایی آنها می توان از یک جنگ دائمی تحت کنترل درآوردن دست بکشیم و انرژی و توان روانی خود را در جهت دستیابی به اموری که تحت کنترل ما هستند متمرکز کنیم.

داشتن آگاهی و مهارت لازمه ایجاد تغییر و مواجهه با مسایلی است که با آنها روبرو هستیم.

تجربه راههای مختلف و امتحان کردن، امروزه جز از دست دادن وقت و انرژی و تبعات منفی دستاوردی به همراه نخواهد داشت .

زیرا دنیای مدرن امروز فرصتی برای تجربه باقی نمی گذارد و ما فرصت و زمان کافی برای تجربه نداریم .

بنابراین ضروریست مهارت خود را افزایش دهیم و بازخوردهای مثبت برای خود ایجاد کنیم تا سطح رضایتمندی خود را افزایش دهیم.

مهارت در حوزه زناشویی، فرزندپروری، کسب و کار، مهارتهای فردی امروزه در دسترس همگان است و نیازمند صرف وقت و هزینه می باشد .

درصد کمی از افراد وقت و هزینه کسب مهارتها را می پردازند.

زیرا اهمیت و ضرورت آن را دریافته اند و اغلب افراد وقت و هزینه خود را صرف اموری می کنند که زودبازده باشد و غیر مهم!

بسیاری از افراد نیز منتظر معجزه هستند و با داشتن امید منفی منتظر یک قهرمان و منجی هستند تا زندگی شان را تغییر دهد و تلاشی برای بهبود زندگی خود نمی کنند .

این تجربه را دراستقبال از برگزاری وبینار راز طلایی افراد خوش شانس به وضوح شاهد بودیم افرادی که برای بهبود زندگی خود خواهان جذب شانس بیشتری بودند و افزایش آگاهی و مهارت و تلاش برای تجربه های ارزشمند از ضروریتهای آنها نبود.

برخی افراد نیز با داشتن تفکرات منفی و تحریفات فکری و هیجانات منفی از میزان کمی احساس رضایتمندی و خشنودی بهره مند هستند .

ناامیدی حاصل از آن تحت تاثیر تجربه های همان تفکرات تحریف شده ( پیش بینی منفی، فاجعه سازی، تفکرات صفر و صدی بدون انعطاف، فیلتر منفی و …) است و برداشت و تفسیر افراد از موقعیتهای مختلف زندگی منجر به ایجاد این افکار و هیجانات منفی و در نهایت رفتاری می شود که بازخورد اجتماعی در پی نداشته و منجر به تثبیت افکار تحریف شده می شوند و این چرخه با قدرت ادامه دارد.

کیفیت یا کمیت ؟

کیفیت زندگی با کمیت زندگی در تضاد است .

پژوهشگران ارزش بیشتری برای کیفیت زندگی نسبت به کمیت آن قائل هستند .

ایشان معتقدند کیفیت برای زندگی مثل بازی مهم است ؛ طول مدت آن مهم نیست .

بلکه چگونگی آن مهم است و خوشایند بودن جنبه هایی از زندگی فراتر از امرار معاش صرف ، بقا و طول عمر است و حیطه هایی از زندگی است که آن را ارزشمند می سازد و خودشکوفایی انسان را دربردارد.

چه بسا بسیاری از افرادی که سطح کیفیت زندگی خود را پایین ارزیابی می کنند. از رفاه نسبی برخوردار بوده و عمدتا سطح بهداشت روانی پایینی داشته اند.

بنابراین می توان گفت کیفیت زندگی که میزان رضایتمندی افراد از زندگی است به نوع برداشت افراد از رویدادها و مهارت برخورد مناسب با آنهاست که منتج به رضایتمندی می شود .

در هر شرایطی اگر مهارت و آگاهی وجود داشته باشد می توان با حل مسئله و مدیریت آن رضایتمندی را ایجاد کرد .

ولی فاکتورهای مختلف ایجاد شادمانی در برآورده شدن نیازها ، امکانات ، شرایط حاکم بر زندگی ، زندگی زناشویی ، شغل و روابط نباید نادیده گرفته شود و تامین سطح نسبی از آنها می تواند در افزایش کیفیت زندگی نقش بسزایی داشته باشد.

دستیابی به زندگی باکیفیت قدمت طولانی دارد و انسان برای معنایابی در زندگی همیشه در چالش بوده است در گذشته کیفیت زندگی مربوط به بعد سلامت زیستی و مراقبتهای بهداشتی می شد .

ابعاد کیفیت زندگی

ولی امروزه کیفیت زندگی چند بعدی است و مجموعه پیچیده ای از ابعاد ذهنی و عینی و جسمی را دربرمی گیرد که در ادامه به برخی از این ابعاد اشاره می کنم:

1-اهداف و ارزشها و زندگی معنوی

برخورداری از اهداف و ارزشهای مشخص و احساس هدفمندی هم برا ی شادکامی به طور کلی و هم به معنای رضایتمندی و خرسندی روزانه ضروریست .

هر فردی می تواند خود یا با مشورت یک راهنما برای خود اهدافی کابردی و قابل اجرا ( نه دور از ذهن) تعریف کرده و در جهت رسیدن به آن اهداف برنامه ریزی نماید.

2- احترام به خویشتن

پذیرش خود و دوست داشتن خویشتن پایه و اساس شادکامی است .

دوست نداشتن خود یا ارزیابی منفی از خود تجارت منفی عاطفی ایجاد می کند و منجر به تنفر از خود سرزنش خود و در نهایت یک خلق و خوی بیمار گونه می شود.

یک انسان می تواند در پرتو نقاط قوت و ضعف خویش موفقیت یا شکست را تجربه کند .

توانایی های خود را افزایش دهد و احساس ارزشمندی را ایجاد کند با کمی تمرین این نتایج حاصل می شود .

ولی اگر فردی احساس بی ارزشی را از کودکی خود به دوش می کشد ضروریست برای ایجاد احساس ارزشمندی از متخصصان (طرحواره درمانگر) بهره بگیرد .

3- سلامت

سازمان جهانی بهداشت سلامت را وضعیت کامل ، تندرستی و بهداشت جسمانی ، روانی و اجتماعی تعریف می کند .

این تعریف منجر به رضایتمندی از زندگی و کثرت فراوانی تجارب عاطفی مثبت می شود داشتن آگاهی و مهارتهای زندگی لازمه کسب سلامت در این ابعاد است.

4- روابط

روابط شفا بخش است و به همان میزان آسیب رسان .

مهارت برقراری ارتباط موثر یک فاکتور مهم در افزایش کیفیت زندگی است که بهای کمی به آن داده می شود و زیر بنای زندگی شغلی ، زناشویی ،فرزندپروری و میان فردی است .

ضروریست برای افزایش کیفیت زندگی این مهارتها (مهارتهای به ظاهر ساده و در واقع پیچیده انسانی) آموخته شوند.

5- کار

کار یک جریان پویا و فعالیتی است که در همه عرصه هی زندگی رضایتمندی از زندگی را به حداگثر می رساند و فواید آن بر کسی پوشیده نیست .

دنیای مدرن کسب و کار مدرن ایجاب می کند و توانایی کسب و کار مدرن مهارت محور است چقدر میزان مهارت را در سیستم آموزشی خود دریافت می کنیم؟ آیا منتظر معجزه ایم؟

6- تفریح و سرگرمی

تفریح یکی از نیازهای اساسی بشر است .مانند نیاز بشر به غذا یا هوا برای تنفس .

انسان برای احیا و حفظ خویشتن به تفریح احتیاج دارد و نباید مورد غفلت قرار بگیرد .

بی وقفه کار کردن سطح انرژی را کاهش می دهد و انسان برای ایجاد تعادل نیاز به تفریح دارد .تنها مورد مهم نوع و میزان تفریح است که در افراد مختلف متفاوت است .

7- کمک و یاری رساندن

کمک و یاری رساندن منجر به بهبود بخشیدن به محیط اجتماعی فردی که در آن زندگی می کند، می شود .

اگر محیط اجتماعی مکانی بهتر برای زندگی شود میزان رضایتمندی افزایش می یابد.

8- یادگیری

مهارت یکی از بنیادی ترین نیازهای انسان امروز برای دستیابی به رفع اکثر نیازها است و لازمه کسب مهارت یادگیری است.

پیش نیازهای شغلی ، موفقیت فردی ، ازدواج ، زندگی مشترک ، تربیت فرزندان، روابط معیارهای خوبی برای زندگی تعریف می کنند که نتایج شگرفی در رضایتمندی ایجاد می کنند و ضرورریست در زندگی برای یادگیری هزینه شود .

9- خلاقیت

انسان امروز در مواجهه با دنیای مدرن نیاز به روشهای نوین و هوشمندانه برای حل مسائل مختلف و روزمره زندگی دارد.

امروزه علاوه بر مهارت حل مسئله و رااهای نوین برای مواجهه با مشکلات برای زندگی در ابعاد مختلف نیز ضرورت مهارت خلاقیت خود را نشان می دهد چه در ابعاد تفریح،و چه در ابعاد شغل و روابط و برنامه های مختلف زندگی .

10-پول

پول یا سطح زندگی از سه جزء تشکیل شده است:

1- درآمدی که به دست می آورید.

2- چیزهایی که مالک آن هستید.

3- باوری که شما را به پول می رساند.

با اینکه میزانی محدود یا متوسط از پول برای شادمانی مهم است اما ثروتنمند بودن چیزی به شادکامی نمی افزاید.و نوع نگرش در این باره بسیار اهمیت دارد.

11-جامعه

شرایط محیطی تاثیر مستقیمی بر رضایتمندی می گذارد .

امنیت حاصل از محیط و جامعه تاثیر عمیقی بر سلامت ذهنی و نشاط دارد و افرادی که دچار انزوای اجتماعی می شوند مشکلات عمیقی پیدا می کنند که منجر به کاهش کیفیت زندگی در آنها می شود.

پژوهشها نشان می دهد انسان در شرایط اجتماعی شکوفا می شود و در سایه اعتماد، فعالیتهای اجتماعی می تواند بهترین کیفیت زندگی و شادترین و رضایتمندترین افراد را پرورش دهد.

با توجه به ابعاد مختلف کیفیت زندگی آنچه در اختیار ماست با تلاش محقق می شود و آنچه در کنترل ما نیست رها کردن می طلبد تا زندگی را درمسیر تعادل حفظ نمود .

با آرزوی افزایش کیفیت زندگی

لیلا شقاقی روانشانس بالینی