در شرایطی که اعتبارات، امکانات و خدمات دولتی دارای محدودیت هایی است احیای سنت پسندیده وقف، یکی از گزینه ها برای توسعه و زمینه ساز شرایط برای بهره مندی عادلانه تمام اقشار جامعه از زیرساخت‌هاست.
کارشناسان با توجه به محدود بودن اعتبارات، وقف را راهکاری برای توسعه فضاهای آموزشی، درمانی، درآمد برای رفع مشکلات اجتماعی، حمایت از پژوهشگران و ترویج فرهنگ ایرانی و اسلامی می‌دانند.
وقف اهدای مکانی با هدف استفاده عموم مردم از آن است.
** تاریخچه وقف در ایران
وقف در ایران پیشینه‌ای طولانی دارد اما نخستین نمونه‌های آن به صورت تشکیلات اداری به عنوان دیوان موقوفات یا دیوان اوقاف در دوره ساسانیان وجود داشته است که کار آن رسیدگی به امور مسجدها و زمینهای موقوفه به شمار می‌رفت.
براساس آمار سازمان اوقاف و امور خیریه بیش از 170 هزار موقوفه و بیشتر از یک میلیون رقبه در کشور وجود دارد.
** دیدگاه واقفان
یک بانوی نیکوکار گچسارانی که خانه سه میلیارد ریالی خود را برای ترویج فرهنگ قرآنی وقف کرده است با اشاره به ماندگاری وقف واقف پس از مرگش گفت: مشارکت افراد توانمند در سنت وقف تضمین کننده ساختن فردایی بهتر است.
کواکب دارایی که بازنشسته حوزه خدماتی آموزش و پرورش گچساران است با یادآوری اینکه خانه وقف شده تمام دارایی مالی او در این دنیا بوده افزود: اگر سنت وقف احیا شود بسیاری از مشکلات اجتماعی و فرهنگی رفع خواهد شد.
یک نیکوکار گچسارانی دیگر که ساختمان و تجهیزات یک مرکز درمانی را وقف کرده است گفت: توجه به نیازهای واقعی جامعه یکی از موضوعات مهمی است که واقفان با توجه به آن باید وقف را انجام دهند.
محمدرضا توفیقی افزود: تنوع بخشی به نیت در وقف ضرورت دیگری است که واقفان باید به آن توجه داشته باشند.
** وقف‌های مشارکتی
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کهگیلویه و بویراحمد گفت: وقف‌های مشارکتی راهکاری برای توسعه جامعه اسلامی، بهره وری عادلانه از امکانات و کاهش آسیب‌های اجتماعی است.
حجت الاسلام سید نورالله جنتی افزود: می‌توان با برنامه ریزی در جهت وقف‌های مشارکتی گامی بلند برای احیای این سنت پسندیده برداشت.
** بزرگان اسلام الگوهای وقف
وی گفت: پیامبر اکرم (ص) نخستین واقف در امر مسجد سازی و حضرت علی (ع) نیز موقوفه‌ای با سه هزار دینار درآمد داشت که این امر نشان دهنده مشارکت بزرگان اسلام در وقف است.
جنتی تصریح کرد: احیای وقف به‌عنوان یکی از سنت‌های پسندیده اسلامی ضرورتی اجتناب ناپذیر است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه آخرین وقف این استان از سوی یک بانوی نیکوکار اهدا شده، ابراز داشت: زنان نقش مهمی در توسعه فرهنگ وقف دارند.
وی با اشاره به وجود 24 موقوفه منفعتی ثبت شده در کهگیلویه و بویراحمد، ابراز داشت: شهرستان گچساران رتبه اول وقف‌های درآمدزا در این استان را دارد.
جنتی افزود: درآمد حاصل از موقوفه‌ها باید در راستای نیت واقف هزینه شده و نمی‌توان کوچکترین تغییر و یا دخل و تصرفی در این زمینه ایجاد کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه کهگیلویه و بویراحمد گفت: این اداره کل به عنوان متولی اصلی مدیریت و احیای موقوفه‌ها به دنبال تعامل با دیگر دستگاه‌های اجرایی استان در چنین زمینهای بوده و هرگز جزیره‌ای عمل نمی‌کند.
** آثار اجتماعی و فردی وقف
امام جمعه دوگنبدان نیز گفت: توسعه فرهنگ وقف به سوی رفع مشکلات اجتماعی منجر به توسعه پایدار در کشور می‌شود.
حجت الاسلام سید امین الله حجازی از رسانه‌های ارتباط جمعی خواست در زمینه وقف با موضوع‌هایی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی اعتیاد، طلاق و افزایش سن ازدواج تلاش کنند.
وی بیان کرد: وجود موقوفه‌هایی که بتوان از محل درآمدهای آن به آسیب دیدگان اجتماعی کمک کرد، ضروری است.
وی بیان کرد: سنت وقف، یکی از مصادیق بارز احسان و دیگر خواهی است که روحیه تعاون، همکاری و سبقت در خیرات در این نهاد عینیت می‌یابد.
حجازی تصریح کرد: وقف صدقه جاریه است و بعد از مرگ واقف نیز خیرات آن به او می‌رسد.
منبع: ایرنا
