نجات کره زمین با بسته‌بندی سبز

دانستنی آنلاین: روزانه در کل جهان کارخانجات و کارگاه‌ها انواع کالاهای مختلف را با بسته‌بندی‌‌های متنوع تولید می‌کنند. شرکت‌های حمل و نقل این کالا را در بسته‌هایی بزرگتر از کارخانه‌ها به انبارها و سپس به خرده‌فروشان جابه‌جا می‌کنند. شهروندان هم با کیسه‌های بزرگ و کوچک این کالاهای خریداری شده را به خانه‌های خود می‌برند. یعنی عملا روزانه میلیون‌ها کالای بسته‌بندی شده در دنیا جا‌به‌جا می‌شود. از سوی دیگر با افزایش روزافزون سفارشات آنلاین، مقدار زیادی از پلاستیک، فوم، مقوا و کاغذ مورد استفاده در این پروسه هدر می‌رود.

به گزارش پایگاه خبری دانستنی آنلاین: هر کدام از این بسته‌بندی‌ها ایجاد زباله می‌کنند. زباله‌هایی که اکثرا قابلیت بازگشت به چرخه حیات را ندارد و مواد شیمیایی آن  آب، خاک و اتمسفر سیاره ما را آلوده می‌کند و یا بازیافت آن نیازمند به صرف انرژی، زمان و هزینه مالی بسیاری است. نتیجه آن میلیون‌ها تن زباله دفن شده در زمین یا تلنبار شده روی هم، دریا‌ها و اقیانوس‌هایی مملو از زباله و پلاستیک رها شده، انقراض گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری و به طور کل محیط زیستی بحران زده است.

از سوی دیگر انرژی مورد نیاز برای تولید مواد استفاده شده در صنایع چاپ و بسته‌بندی بیشتر سوخت‌های فسیلی است. علاوه بر آلودگی که بر اثر سوزادن یا فعل و انفعالات شیمیایی زباله‌ها وارد محیط زیست می‌شود، آلودگی حاصل از سوخت‌های فسیلی نیز بر آلایندگی هوای کره زمین می‌افزاید.

بسته بندی سبز راهکاری برای حفظ محیط زیست

در دسامبر ۱۹۹۴ به اتحاده اروپا دستور‌العملی با هدف به حداقل رساندن زباله‌های بسته‌بندی و استفاده مجدد و بازیافت مواد به طوری که کمتر به دفع نهایی منجر شود، پیشنهاد شد. در حال حاضر فعالان اقتصادی اروپا، هم به دلیل مطالبه‌گری مشتریان در جهت حفظ محیط زیست و هم تلاش برای بسته‌بندی محصولات به شکل بهتر و ارزانتر، به دنبال یافتن راهکارهایی برای بسته‌بندی محصولات با کارایی بسته بندی‌های متعارف ولی مقرون به صرفه‌تر و دارای اعتبار اجتماعی بیشتر هستند. از سوی دیگر مقررات دولتی و افزایش آگاهی مصرف‌کنندگان و وارد شدن کلید واژه مسئولیت اجتماعی به این حوزه، شرکت‌ها را بر آن داشته که در خصوص پاکیزگی محیط مصرف‌کنندگان نیز تأمل کنند.

بسته بندی سبز یا همان پایدار استفاده از مواد و متدهای ساخت برای کالاهای بسته‌بندی است که تاثیر کمی روی مصرف انرژی و محیط زیست دارد. بسته‌بندی سازگار با محیط زیست می‌تواند همسو با توسعه پایدار، مجدا مورد استفاده قرار گرفته و بازیافت شود. از دیدگاه فنی، بسته‌بندی سبز به گیاهان طبیعی و مواد معدنی به عنوان مواد اولیه، محیط اکولوژی و سلامت انسان، بازیافت مفید، تجزیه آسان و توسعه پایدار اشاره می‌کند.

در این نوع بسته‌بندی از مواد و روش‌هایی برای تولید استفاده می‌شود که کمترین مصرف انرژی و اثرگذاری بر محیط زیست را دارند. این روش از انرژی به شکل بهینه استفاده می‌کند و نوع انرژی مصرف شده نیز تجدید‌پذیر مانند سوخت‌های زیستی، باد و انرژی خورشیدی است.

پلاستیک های تجزیه‌پذیر، پلاستیک‌های گیاهی، محصولات بازیافت شده، منابع انرژی جایگزین، کیسه‌های پلی اتیلن بازیافت شده پس از مصرف و ساخته شده از ضایعات و شانه‌های تخم مرغ ساخته شده از مواد بازیافتی از موادی هستند که در بسته‌بندی سبز مود استفاده قرار می‌گیرند.

کاهش مواد مورد استفاده در بسته بندی‌ها، کوچک کردن سایز بسته‌بندی تا حد ممکن، استفاده از مواد قابل بازیافت و حذف مواد غیر قابل بازیافت از قبیل ورق‌های پلاستیکی، استفاده مجدد از مواد زائد در بسته‌بندی،  استفاده از پلاستیک‌های نازک‌تر و کاغذهای سبک‌تر، درج برچسب‌هایی با عنوان «قابل بازیافت» روی بسته‌بندی‌، بازیافت تمام آب‌های آلوده، حفظ انرژی و بهره‌گیری از انرژی‌های پاک از راهکارهای عمل به مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های اقتصادی و تجاری در جهت حفظ محیط زیست و احترام به زمین و کاهش اثرات محیطی بسته‌بندی به شیوه سنتی است.

با توجه به اثرات گرم شدن کره زمین و کاهش منابع طبیعی، تولید کنندگان کالا و فعالان حوزه چاپ و بسته‌بندی باید از استراتژی‌هایی پیروی کنند که با احترام به محیط زیست، راهی برای بازاریابی سبز بیابند.

بسته بندی یک ابزار تبلیغاتی توسط تولید‌کنندگان جهت ایجاد یک نقطه تفاوت در چشم‌انداز مصرف‌کننده محسوب می‌شود. ایجاد بسته‌بندی‌های جدید و متمایز در بازار مزیت رقابتی دارد. با توجه به افزایش روزافزون تقاضای مشتریان برای توجه بنگاه‌ها و شرکت‌ها به محیط زیست، ارائه محصول در بسته‌بندی سبز در دراز مدت به تولید‌کننده وجاهت و اعتبار می‌بخشد.

یکی دیگر از موضوع های مهم برچسب‌گذاری زیست محیطی است. از این طریق مصرف‌کنندگان دوستدار محیط زیست می‌توانند کالاهایی را که مواد بکار برده شده در بسته‌بندی آنها از جمله جنس بسته، مواد چسبنده و جوهرهای چاپ ضرری به محیط زیست نمی‌زنند، انتخاب کنند.

حفظ زمین برای آیندگان، مسئولیت همه ماست

در کشور ما نیز اکثر بسته بندی ها به شکل سنتی و با استفاده از مواد پلاستیکی مانند پلی اتیلن، یونولیت، پلی استایزن انجام می‌شود. علاوه بر اینکه مواد مصرفی در این نوع بسته‌بندی تا هزاران سال به چرخه محیط زیست برنمی‌گردد، در بیشتر مواقع منبع اصلی تولید، انرژی سوخت‌های فسیلی هستند که سالانه حجم بالایی متان و دی اکسید کربن به جو زمین اضافه می‌کنند.

توجه به بسته‌بندی سبز می‌تواند بستری لازم جهت تحقق مسئولیت‌های اجتماعی شرکت‌ها را فراهم کند و راهکار مناسبی برای کاهش آسیب‌های محیط زیستی در سطح کشور باشد.

اما نگرش مشتریان و توجه به خرید بسته‌بندی سبز نیز در ترغیب تولید کننده به استفاده از این نوع بسته‌بندی‌ها موثر است. عامل مسئولیت‌پذیری محیطی مشتری بیشترین اثر را بر نگرش وی به بسته‌بندی سبز دارد. البته بالا رفتن قیمت کالا به دلیل استفاده از این نوع بسته‌بندی بر نگرش مشتری تاثیر منفی می‌گذارد. به همین دلیل دستگاه‌های متولی و از جمله رسانه‌ها این وظیفه را دارند که با ایجاد آگاهی، حس مطالبه‌گری شهروندان را بالا ببرند تا هم تولیدکنندگان مجبور به حرکت در مسیر مطالبه مشتریان خود باشند و هم خود این شهروندان در با آینده‌نگری مزایای استفاده از محصولاتی با بسته بندی سبز را درک کنند.

صنعت تولید غذا یکی از بخش‌هایی است که بیشترین میزان استفاده از بسته‌بندی‌های پلاستیکی را دارد.  این نوع بسته‌بندی علاوه بر ماندگاری در دمای بالای 30 درجه باعث به‌ وجود آمدن ترکیبات شیمیایی خطرناک می‌شوند. از جمله شرکت‌های صنایع غذایی که در سال‌های اخیر در مسیر استفاده از بسته‌بندی‌های سبز قدم برداشته می‌توان به «صنایع تخم مرغ تلاونگ» اشاره کرد. تلاونگ با پوست نارگیل ارگانیک تخم مرغ‌ها را قاب گرفته تا این بسته‌بندی گیاهی به محیط زیست آسیبی نرساند و به عنوان هدیه تخم گل‌هایی را داخل بسته‌بندی قرار داده است. پس از باز کردن بسته‌بندی می‌توانید این تخم گل‌ها را در همان بسته بکارید و با مراقبت و آب دهی گلدانی زیبا از بافت نارگیل داشته باشید. تلاونگ می‌گوید: «حفظ زمین برای آیندگان، مسئولیت همه ماست». البته قیمت تخم مرغی که در این بسته‌بندی ارائه می‌شود به نسبت بالا است.

وضعیت نابسامان آب و خاک و هوای ما بر همه کس مشهود است. در این شرایط حساس کنونی هم دولت و دستگاه‌های متولی، هم بنگاه‌های تجاری و اقتصادی و هم شهروندان ما باید به جای گشتن دنبال مقصر و گناهکار، به دنبال راهکاری برای حل مشکلات موجود و جلوگیری از ایجاد بحران در آینده باشند. مسئولیت‌پذیری بنگاه‌های تجاری بخصوص صنایع چاپ و بسته‌بندی، اعمال و الزامات قانونی و در کنار آن ایجاد حس مطالبه‌گری در شهروندان و بالابردن آگاهی عمومی در لزوم توجه به بسته‌بندی کالای خریداری شده، فاکتوری مهم برای حرکت در مسیر توسعه پایدار کشور به حساب می‌آید.