حقوق متهمان در آیین دادرسی کیفری

به هر حال در هر پرونده‌ای دارای یک شاکی و یک مشتکی‌عنه ( کسی که از او شکایت شده یا متهم) است، البته برخی از دعاوی کیفری نیازی به شاکی ندارند و دادستان به عنوان مدعی العموم می‌تواند علیه افراد اعلام جرم کند. شاکی یا مدعی‌العموم می تواند با ارائه مدارک و مستندات کافی، مشتکی‌عنه را به دادسرا احضار و طرح شکایت کنند. اما با همین روند قانونی، قانون‌گذار برای چگونگی احضار متهم به دادسرا و دیگر اقدامات لازم، حق و حقوقی را برای متهم قائل شده که برخی از این حقوق متهمان در آیین دادرسی کیفری را در این نوشتار مرور می کنیم.

حقوق متهمان در آیین دادرسی کیفری

۱️⃣ – هر متهمی حق دارد از قاضی دادسرا یا دادگاه بپرسد که به چه اتهامی و به استناد چه دلایلی احضار یا جلب شده است. (ماده ۱۲۴ قانون آیین دادرسی کیفری).

۲️⃣ – هر متهمی حق دارد از پاسخ دادن به پرسش های مراجع کشف جرم و تعقیب که ارتباطی به جرم تعقیب ندارد و مربوط به اسرار شخصی و خانوادگی اوست خودداری کند. (بند ۱۱ ماده واحده قانون احترام به آزادی های مشروع و حفظ حقوق شهروندی).

۳️⃣ – متهم حق دارد اوراق صورت مجلس تحقیقات خود را بخواند و اگر پاسخ های او با تغییر و تحریف در آن قید شده از امضای آن خودداری کند، همچنین متهم می تواند در صورت تمایل پاسخ پرسش ها را شخصاً بنویسد. (ماده ۱۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری، بند ۱۲ ماده واحده قانون احترام به آزادی های مشروع و حفظ حقوق شهروندی)

۴️⃣ – هر متهمی حق دارد از دادگاه بخواهد که به طور علنی به اتهام او رسیدگی کند مگر در مواردی که قانون خلاف آن را تصریح نماید (ماده ۱۸۸ قانون آیین دادرسی کیفری)

۵️⃣ – هر متهمی حق دارد فرصت و تسهیلات کافی برای تهیه و تدارک دفاع و انتخاب وکیل و ارتباط با وکیل منتخب خود داشته باشد. (ماده ۱۸۵ و ۱۸۶ قانون آیین دادرسی کیفری. بند ۱ ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر، بند ۳ ماده واحده قانون احترام به آزادی های مشروع و حفظ حقوق شهروندی).