دانستنی آنلاین: تنش میان جمهوری اسلامی و طالبان در خصوص حقآبه ایران همچنان ادامه دارد. تا این لحظه اقدامات متعددی در خصوص متقاعد کردن این گروه حاکم بر افغانستان جهت تعامل با ایران صورت گرفته که همگی با بن بست مواجه شده است.
به گزارش دانستنی آنلاین، با گرم شدن هوا و شرایط سخت اقلیمی در سیستان، موضوع حقآبه ایران از رود هیرمند وارد ابعاد تازه ای شده است. اکنون هامون خشکیده و گروه حاکم بر کشور همسایه اجاره نمیدهد تا حق قانونی ایران از هیرمند نصیب سیستان شود. طالبان ادعا می کند آبی در پشت سد قرار ندارد تا آن را به روی ایران باز کند اما تصاویر ماهواره ای چیز دیگری می گویند.
بر اساس مستندات ماهوارهای گروه حاکم در کابل پس از آبگیری سد کمال خان بخش قابل توجهی از آب سد را به شوره زاری تحت عنوان گودزره منحرف کرده اند و نه تنها خود امکان استفاده مطلوب از این آب را به دلیل شوره زار بودن منطقه ندارند، بلکه اجازه ورود این آب به ایران را نیز نمیدهند.
عبدالرضا فرجی راد استاد ژئوپلتیک دانشگاه در خصوص امتناع طالبان از پرداخت حقابه هیرمند گفت: به نظر من چه دولت فعلی و چه دولتهای قبلی خیلی تلاش کردند دولت اشرف غنی و کرزی را راضی کنند تا به سیستان آب بدهد. آنها خیلی مقاومت میکردند و بعضا حرف های اشتباهی هم میزدند. طالبان که بر سر کار امد قول داد که حقابه ایران داده شود. اما متاسفانه همان سیاستهای دولت قبل از سوی آنها هم دنبال شد. نه تنها همان سیاستها بلکه به دروغ هم متوسل شده اند و میگویند آبی پشت سد وجود ندارد. در حالیکه عکس های ماهواره ای نشان میدهد که مسیر آب را کج کرده اند که وارد شوره زار شود و به ایران نرسد.
فرجی راد که با خبرآنلاین گفت و گو می کرد، افزود: ایران خیلی به این گروه از زمانی که به قدرت رسیدند کمک کرد و خیلی از مسائلی هم که در مناطق مرزی به وجود آمد از سوی طرف ایرانی با بردباری تحمل شد. ایران سعی کرد روابط با طالبان تیره نشود. اما متاسفانه آنها ظرفیت همکاری با ایران را ندارند و درکی از همسایگی و همسایگی خوب را ندارند. به اعتقاد من با توجه به اینکه سیستان منطقه مهمی است و آب برای مردم آنجا بسیار حیاتی است باید گفتگوهای جدی با طالبان صورت بگیرد. به ویژه عکسالعمل های بسیار زننده ای که برخی از مقامات طالبان مانند ژنرال مبین و معاون وزیر خارجه آنها در مقابل صحبت های طرف ایرانی داشتهاند، مورد قبول نیست.
این دیپلمات سابق افزود: اگر همین روند ادامه پیدا کند و تهدیدهایی که طالبان انجام میدهد ادامه داشته باشد و نسبت به حق و حقوق ایران در رابطه با مساله آب صرف نظر شود مطمئن باشید که این گروه در آینده مسائل ایران را رها نخواهد کرد و مشکلاتی در نقطه صفر مرزی به وجود خواهد آورد. همین حالا هم موارد متعددی مشکل به وجود آورده اند و آنها باید متوجه شوند که ایران قطعا اقداماتی خواهد کرد. این اقدامات البته هزینههایی دارد اما ما باید آن را بپردازیم و نگذاریم که طالبان هر کاری که میخواهد در قبال ایران انجام دهد.
استاد ژئوپلتیک دانشگاه در مورد سمت و سوی روابط تهران و کابل با توجه به شرایط جدید تاکید کرد: ما یک مقداری در زمینه پذیرفتن طالبان عجله کردیم. ما میگفتیم که این طالبان همان طالبان است و هیچ فرقی نکرده و همان کسانی هستند که دیپلمات های ایرانی را در کنسولگری ایران در مزارشریف به شهادت رساندند. در داخل کشورشان هم ظلمی که به زنان و شیعیان میکنند، این که ۳۷ حکم سنگسار صادر کرده اند و… نشان میدهد که اینها همان آدم ها هستند و فقط زندگی بهتری دارند و موبایل دست گرفته اند. ما در دادن امتیاز به این گروه عجله کردیم و نباید فعلا سفارت خانه افغانستان به آنها داده میشد. رفتار آنها نشان می دهد هر چقدر امتیاز بیشتری به عنوان همسایه میگیرند به جای اینکه روابط بهتری برقرار کنند، جری تر میشوند و عکس العمل تند نشان می دهند.
فرجی ادامه داد: من معتقدم که با طالبان باید به صورت جدی وارد گفتگو شد. همچنین باید با همسایگان افغانستان هم به صورت جدی گفتگو کرد. بعضی از آنها مانند پاکستان و تاجیکستان مشکلاتی با طالب ها دارند و کابل باید بداند که ایران در گرفتن حق خود و دفاع از منافع خود جدی است و این حرکتی که آب اضافه را در شوره زار بریزی و به مردم سیستان ندهی را قبول نمی کند. من معتقدم ایران باید با سازمان ملل هم گفتگو کرده و مساله را از نظر حقوقی هم بررسی کند. اگر ما به موقع اقدام نکنیم ممکن است در آینده مجبور شویم هزینههای بیشتری را بدهیم.
