به گزارش دانستنی آنلاین: بازار لوازمالتحریر در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، برخلاف روال سالهای گذشته هنوز رونق مورد انتظار را ندارد و همزمان با افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت برخی کالاها، با کاهش قدرت خرید خانوارها و افت تقاضا نیز مواجه شده است. فعالان این بازار از مشکلات ثبت سفارش و تخصیص ارز برای واردات و افزایش حضور کالاهای قاچاق در برخی گروههای تخصصی و فانتزی خبر میدهند؛ شرایطی که خرید یک دفتر، خودکار یا ماژیک را برای بسیاری از دانشجویان و خانوادهها از یک خرید روزمره به تصمیمی حساب شده تبدیل کرده است. محسن گلستانی، رییس اتحادیه لوازمالتحریر درباره افزایش قیمتها در بازار به «اعتماد» میگوید: قیمت انواع لوازمالتحریر در فاصله شهریور سال گذشته تا شهریور امسال بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
به گفته گلستانی، بیشترین رشد قیمت در بخش محصولات سلولزی، بهویژه دفتر و کاغذ تحریر، اتفاق افتاده است. افزایش شدید قیمت کاغذ باعث شده هزینه تولید و عرضه این محصولات بالا برود. در کنار آن، کالاهایی که در فرآیند تولید به مواد پتروشیمی و محصولات شیمیایی وابسته هستند نیز با افزایش قیمت مواجه شدهاند. خودکار، ماژیک و بخشی از لوازم مورد استفاده در حوزه محصولات هنری از جمله کالاهایی هستند که تحت تاثیر افزایش قیمت مواد اولیه قرار گرفتهاند. گلستانی معتقد است؛ افزایش قیمت لوازمالتحریر در مجموع همچنان از نرخ تورم عمومی کشور پایینتر است و احساس مردم نسبت به افزایش قیمتها ممکن است شدیدتر از میزان واقعی تورم این بخش باشد، زیرا خرید لوازمالتحریر معمولا به صورت عمده و سالانه انجام میشود. گلستانی معتقد است؛ مشکل اصلی بازار لوازمالتحریر در شرایط فعلی، بیش از آنکه مربوط به عرضه باشد، به کاهش تقاضا بازمیگردد. کاهش قدرت خرید خانوارها موجب شده خانوادهها در آستانه سال تحصیلی با احتیاط بیشتری خرید کنند و به سمت کالاهای اقتصادیتر بروند. او میگوید: در سالهای گذشته خانوادهها معمولا در اواخر مرداد و اوایل شهریورماه برای خرید بخش عمده لوازم مورد نیاز فرزندان خود اقدام میکردند، اما امسال این اتفاق نیفتاده است.
به گفته رییس اتحادیه لوازمالتحریر، در بازار حتی اصطلاحی وجود دارد که میگویند هنوز بوی سر کلاس نمیآید؛ یعنی موج معمول خریدهای پیش از آغاز سال تحصیلی شکل نگرفته است. یکی دیگر از عوامل موثر بر کاهش تقاضا، تردید خانوادهها نسبت به نحوه برگزاری مدارس است. تجربه سال گذشته که بخشی از سال تحصیلی به شکل غیرحضوری برگزار شد، باعث شده برخی خانوادهها نسبت به خرید حجم بالای لوازمالتحریر احتیاط کنند. بخشی از کالاهایی که سال گذشته خریداری شده بود نیز عملا به دلیل غیرحضوری بودن مدارس مصرف نشده است مانند کیف و ….
گلستانی پیشبینی میکند؛ الگوی خرید خانوارها در سال تحصیلی جدید تغییر کند به این صورت که اگر در گذشته خانوادهها یکبار در ابتدای سال تحصیلی خرید عمده انجام میدادند، امسال احتمالا خریدها به شکل مرحلهای انجام خواهد شد. خانوادهها ممکن است در ابتدای سال تنها کالاهای ضروری را خریداری کنند و در ماههای بعد، متناسب با شرایط مدارس و میزان مصرف، دوباره برای خرید لوازمالتحریر اقدام کنند. او تاکید میکند: کاهش قدرت خرید باعث شده خانوادهها علاوه بر کاهش حجم خرید، در انتخاب کالا نیز محتاطتر شوند و به سمت محصولات ارزانتر و اقتصادیتر حرکت کنند.
همین مساله موجب شده فعالان بازار انتظار رونق قابل توجهی برای بازار نوشتافزار در سال جاری نداشته باشند. رییس اتحادیه لوازمالتحریر همچنین به تنوع بالای محصولات این بازار اشاره کرده و میگوید: همه کالاهای موجود در بازار، محصولات عمومی و آموزشی نیستند. بخش عمده مصرف روزمره شامل؛ مداد، خودکار، پاککن، تراش، جامدادی و دفتر است که بخش قابل توجهی از آنها در داخل کشور تولید میشود. اما در کنار این محصولات، کالاهای تخصصی برای مصارف هنری، صنعتی، اداری، کادویی، مهندسی و نقشهکشی نیز وجود دارد که اغلب وارداتی هستند.
به گفته گلستانی، تولید بسیاری از این کالاهای تخصصی به دلیل محدود بودن حجم مصرف در کشور از نظر اقتصادی توجیه ندارد یا دانش و فناوری لازم برای تولید آنها در داخل وجود ندارد، بنابراین بازار در این بخش همچنان به واردات وابسته است. او همچنین وجود کالاهای فانتزی و شخصیتمحور را یکی دیگر از بخشهای متاثر از واردات عنوان کرده و ادامه میدهد: محصولاتی مانند خودکارها و مدادهای فانتزی و کالاهایی که با شخصیتهای مختلف کارتونی طراحی میشوند، به دلیل جذابیت بصری برای کودکان و نوجوانان تقاضای خاص خود را دارند و بخشی از آنها از مسیر واردات تامین میشود. گلستانی تاکید میکند: اگرچه فعالان این حوزه با افزایش هزینههای تولید، واردات و تامین کالا مواجه هستند، اما رکود موجود در بازار اجازه نمیدهد تمام افزایش هزینهها به مصرفکننده منتقل شود. افزایش بیش از ۵۰ درصدی قیمتها فشار زیادی بر خانوارها وارد میکند، اما فروشندگان نیز به دلیل کاهش قدرت خرید مردم با محدودیت مواجه هستند و بازار کشش افزایش بیشتر قیمتها را ندارد.
