«دانستنی آنلاین»- احسان انصاری: انتخابات مجلس دوازدهم از بسیاری جهات نسبت به انتخابات گذشته تفاوت داشت و اتفاقاتی در این انتخابات رخ داد که در کمتر انتخاباتی رخ داده است.
در مرحله نخست میزان مشارکت مردم در این انتخابات بود که براساس اعلام رسمی وزارت کشور در حدود41 درصد بوده که نسبت به همه انتخابات گذشته کاهش داشته است.براساس اعلم وزیر کشور آمار مشارکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری ۴۱ درصد بود که یعنی حدود ۲۵ میلیون نفر در این انتخابات شرکت داشتند.در بین استان های کشور نیز کهکیلویه و بویراحمد با64 درصد بیشترین و البرز با28 درصد مشارکت کمترین میزان مشارکت را در انتخابات داشته اند.
بیشترین میزان مشارکت مردم در انتخابات مجلس، مربوط به مجلس پنجم بود که در آن ۷۱.۱ درصد مردم رای دادند و علیاکبر ناطقنوری رییس آن مجلس شد. دومین مشارکت بالا نیز مربوط به مجلس ششم بود که ۶۷.۳ درصد رای دادند و مهدی کروبی به ریاست پارلمان رسید. تا قبل از انتخابات ۱۱ اسفند، پایینترین نرخ مشارکت مربوط به مجلس یازدهم با ۴۲.۵۷ درصد بود که ریاست آن با محمدباقر قالیباف است و اینک رکورد کاهش مشارکت، باز هم شکسته شده است.
اتفاق مهمی که در این انتخابات رخ داد افزایش قابل ملاحظه آرای باطله در این انتخابات بود. بر اساس اطلاعات به دست آمده توسط آخرین خبر آراء صحیح مأخوذه تهران ۱۵۶۹۸۵۷ رای می باشد. با توجه به کل آراء شهر تهران ( ۱۸۱۳۶۸۴ رای) میزان آرای باطله حدود ۲۴۳,۸۲۷ رای است که ۱۳ درصد کل آرا را تشکیل می دهد.
دوم شدن آرای باطله در یزد بازتاب زیادی در رسانهها داشته است. در یزد میزان آرای باطله ۲۹ هزار و ۳۰۳ رای اعلام و به عبارتی دوم شده است. از این شهر، محمدصالح جوکار با تعداد ۸۱ هزار و ۶۳۴ رای به مجلس راه یافته است. کاندیداهای بعدی با اختلاف زیاد، تنها از ۱۹ هزار تا سه هزار رای آوردهاند.
این مسئله از آن جهت اهمیت پیدا کرده است که برای به دست آوردن میزان مشارکت حقیقی در انتخابات، باید میزان آرای باطله را از آرای صحیح کم کرد. زیرا آنان که رای باطله دادهاند، نامشان در میان مشارکتکنندگان ثبت شده است. با توجه به آمار ۴۰ درصدی که از مشارکت در کل کشور ارائه شده، میزان آرای باطله اهمیت بالایی دارد. با گذشت سه روز از انتخابات، تا زمان تنظیم این گزارش، خبری رسمی از سوی ستاد انتخابات کشور اعلام نشده است.
این موضوع مورد توجه برخی تحلیلگران و کنشگران سیاسی قرار گرفت. محمد مهاجری، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی با انتشار پستی درتوئیتر نوشت: «نتیجه انتخابات مجلس در اکثر شهرها حتی کلانشهرها و از جمله تهران، عجیب و جالب است. یعنی نفر اول و یا دوم، آرای باطله است. جا دارد به اعضای محترم شورای نگهبان بهخاطر این کاردستی هنرمندانه تبریک بگوییم.
نکته دیگر اینکه برخی چهرههای شناخته شده ادوار قبل از راهیابی به مجلس آینده بازماندند و بخشی از عجایب این دوره انتخابات هستند.
محمدباقر نوبخت دبیرکل حزب اعتدال و توسعه با سابقه ۴ دوره نمایندگی مجلس از حوزه انتخابیه رشت و خمام، رییس سازمان برنامه و بودجه در دولت یازدهم و دوازدهم، در این دوره، از حوزه انتخابیه تهران ثبتنام کرده و تایید صلاحیت شده بود. اما در فاصله ۲۱ روز مانده به برگزاری انتخابات تصمیم به تغییر حوزه انتخابیهاش به شهر رشت و خمام گرفت. با این وجود او از کسب رای برای ورود به مجلس باز ماند.
محمدرضا باهنر، نماینده دورههای دوم، سوم، چهارم، پنجم، هفتم و هشتم و نهم با ۲۸ سال نمایندگی در مجلس، ابتدا از حوزه انتخابیه تهران نامزد شده بود و بعد به کرمان تغییر حوزه داد، نتوانست آرای مردم کرمان را جلب کند.
محمدرضا پورابراهیمی، نماینده مردم کرمان در مجالس نهم، دهم، یازدهم نیز از راهیابی به مجلس دوازدهم باز ماند.
علیاصغر عنابستانی، نماینده دوره یازدهم مجلس و نامزد حوزه سبزوار بود که نامش با سیلی زدن به یک سرباز راهنمایی و رانندگی بر سر زبانها افتاده بود نیز به مجلس دوازدهم راه نیافت. علاوه بر این «حسن نوروزی» که سابقه حضور در دورههای هشتم، دهم و یازدهم مجلس شورای اسلامی را در کارنامه دارد، از راهیابی به مجلس دوازدهم باز ماند و حسن قشقاوی، سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه، از حوزه رباط کریم و بهارستان راهی مجلس شد.
علاوه بر این با پایان شمارش آرا و اعلام نتایج انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزه انتخابیه شهرستان کرمانشاه، محمد رشیدی به عنوان نفر اول منتخب مردم شد و عبدالرضا مصری، فضلالله رنجبر، جهانبخش امینی و ابراهیم رحیمیزنگنه به دور دوم راه یافتند و بدینترتیب ایرج ملکی از راهیابی به مجلس باز ماند.
از سوی دیگر اعلام نتایج برخی شهرستانها حکایت از راهیابی چهرههای تازه یا اقلیت مجلس یازدهم به دوره دوازدهم دارد. مسعود پزشکیان از تبریز، آذرشهر و اسکو، غلامرضا نوریقزلجه از بستانآباد، عبدالکریم حسینزاده از نقده و اشنویه، مجید نصیرپور سردهایی از سراب، سید فرید موسوی از مراغه و عجبشیر و نمونههای دیگر آماری بالغ بر ۳۵ نفر را در سراسر کشور رقم میزند. چهرههایی که میتوانند یک فراکسیون اقلیت منسجم را در مجلس دوازدهم رقم بزنند.
از سوی دیگر در رقابت درونجناحی اصولگرایان هم شاهد شکست راست سنتی و روی کار آمدن تندروهایی هستیم که پیش از این اقلیتی پرسروصدا در مجلس بودند؛ اقلیتی که نمیتوان نقش آنان را به خاطر رفتارهای رادیکال در کاهش مشارکت نادیده گرفت و در نهایت ماهی خود را صید کردند.
دراینبین آرای بعضی نمایندگان حتی به ۱۰ هزار رأی هم نرسیده است. برای نمونه در یکی از حوزههای انتخابیه یک نماینده توانسته با کسب هشتهزارو ۱۴۷ رأی بهعنوان منتخب مردم یکی از شهرستانهای گیلان کرسی مجلس شورای اسلامی را به خود اختصاص دهد یا در استان مرکزی، در حوزه انتخابیه محلات و دلیجان، محمد جلالی بهعنوان نماینده حوزه انتخابیه محلات و دلیجان با کسب بیشترین آرا به مجلس دوازدهم راه یافت.
این نماینده منتخب با کسب پنجهزارو ۴۹۳ رأی از مجموع ۲۱هزارو ۴۶۱ رأی مأخوذه، به مجلس شورای اسلامی راه یافت. محمد جلالی، چهرهای نزدیک به اصولگرایان و اهل شهرستان دلیجان است و مدیرکلی منابع طبیعی استان مرکزی در دولت احمدینژاد از مهمترین سوابق او است.
دراینبین آرای زیر ۲۰ هزار رأی هم کم نیست و برای نمونه حسین محمدزاده با کسب ۱۴هزارو ۸۹۴ رأی بهعنوان نامزد منتخب در حوزه انتخابیه درگز معرفی شد. محمدرسول شیخیزاده با کسب ۱۷هزارو ۴۵۸ رأی از ۷۰هزارو ۱۶۳ رأی صحیح، بهعنوان منتخب مردم قروه و دهگلان معرفی شد. در شهرستان آستارا، «ولی داداشی» با کسب ۱۶هزارو ۴۷۴ رأی از این حوزه انتخابیه راهی مجلس دوازدهم شد.
از جمله اتفاقات مهم انتخابات مجلس خبرگان نیز عدم راهیابی آملی لاریجانی از حوزه مازندران به مجلس خبرگان و سوم شدن علم الهدی در مشهد بوده است.
