میراث ماندگار؛ دکتر نعیم بدیعی

دانستنی آنلاین: هفته معلم فرصتی است تا به رسم ادب و حق شناسی از ویژگی ها و آثار ماندگار علمی استادان خود یاد کرده و به نسل های جدید دانشجویی انتقال دهیم.

 یکی از چهره های فراموش نشدنی دانشگاه علامه طباطبایی که بدون تردید نقش انکارناپذیری در احیا و بالندگی رشته ارتباطات و شاخه های آن یعنی روزنامه نگاری، روابط عمومی و مطالعات ارتباطی داشت، دکترنعیم بدیعی است.

 همدلی خالصانه و صمیمانه دکتر بدیعی با پدر علوم ارتباطات زنده یاد دکتر کاظم معتمدنژاد، گروه کوچک ارتباطات اجتماعی در دانشکده علوم اجتماعی را در سال ۱۳۹۴ به دانشکده مستقل علوم ارتباطات تبدیل کرد؛ به طوری که امروز یکی از مهم ترین کانون های آموزش عالی ارتباطات اجتماعی در ایران به شمار می رود.

دکتر بدیعی متواضعانه خود را یک استاد معمولی که در سایه زنده یاد دکتر معتمدنژاد قرار دارد، می دانست؛ به گونه ای که در مراسم نکوداشت ایشان در سال ۱۳۸۳ این خوانش از خود را در شعر زیر از شادروان دکتر فخرالدین مزارعی متجلی ساخت:

قطره دریاست اگر با دریاست
ورنه او قطره و دریا دریاست

 اما پدر علوم ارتباطات ایران همواره در صحبت ها، نوشته ها و مقاله ها از ایشان به عنوان همکار و یار دیرینه اش یاد می کرد.

دکتر بدیعی پس از فارغ التحصیل شدن در مقطع دکتری روزنامه نگاری از دانشگاه ایلینوی جنوبی آمریکا به ایران بازگشت و به عنوان عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی مشغول فعالیت شد.

در سال ۱۹۷۶ با استفاده از نظريه‌ خبری ”ويلبر شرام” و الگوی خبرِ استاد خود ”والتر وارد”، يك الگوی چهار بعدی بر اساس اهميت، برجستگی، متعارف و پاداش ارائه كرد که با تركيب اين عامل‌ها ارزش و اهميت يك خبر مشخص می شود.

 مقاله مشترک دکتر بدیعی با «والتر وارد» در مورد ارزش های خبری در بسیاری از کتاب ها، مجله ها و نشریه های بین المللی بازتاب داشت و کتاب روزنامه نگارینوین ایشان که با همکاری شادروان استاد حسین قندی نوشته شده، به عنوان یکی از منابع اصلی رشته روزنامه نگاری شناخته می شود.

با بازگشت دکتر بدیعی به ایران و بازگشایی دانشگاه ها پس از انقلاب فرهنگی، خون تازه ای در گروه ارتباطات جاری شد؛ زیرا با کنشگری ایشان پژوهش در ارتباطات جایگاه ویژه ای را در مباحث تخصصی ارتباطات به خود اختصاص داد؛ به گونه ای که روش تحلیل محتوی پیام های ارتباطی، روش Q، رگرسیون چند متغیره و … در رساله های دکتری و پایان نامه های کارشناسی ارشد، راه گشای دانش پژوهان ارتباطات در جهت دستیابی به حقیقت گردید. انتخاب پژوهش ” تحلیل محتوی ده روزنامه تهران ” به عنوان پژوهش فرهنگی برگزیده سال ۱۳۷۶ را نیز می توان در این راستا ارزیابی کرد.

دکتر بدیعی را در طول ۸ سال معاونت پژوهشی و نیز ۱۸ سال مدیریت گروه ارتباطات اجتماعی دانشکده، به عنوان مدیری جدی، منظم، دوراندیش و در عین حال استادی دلسوز و مهربان شناختم.. علاوه بر آن به نظر اینجانب “جوانمردی” ویژگی برجسته این استاد فرزانه است؛ زیرا بارها شاهد بودم که با وجود پای بندی بر اصول و مقررات آموزشی و پژوهشی دانشگاه که در مواردی با نهیب های مشفقانه همراه بود، در جهت گره گشایی از مشکلات دانشجویان خالصانه گام برمی داشت.

قبل از این که اینجانب در آزمون کارشناسی ارشد پذیرفته شوم، از دکتر بدیعی برای حضور در کلاس درس زبان تخصصی ایشان که برای دانشجویان ارشد ارتباطات برگزار می شد، اجازه گرفتم که با میل و رغبت پذیرفتند. خوشبختانه دانشجویان آن کلاس که برخی از آنان بعداً به مقطع دکتری راه یافتند، با آغوش باز از بنده استقبال نمودند و رشته عمیق دوستی با این عزیزان همچنان ادامه دارد. جالب توجه این بود که اغلب روزهایی که می خواستم دانشکده را به مقصد منزل ترک کنم، با دکتر بدیعی تا نیمه های راه همراه می شدم و از گفت و گو با ایشان لذت می بردم.

پس از پیوستن دکتر بدیعی به دانشگاه علامه طباطبایی علاوه بر پژوهش، مقوله های ارزش های خبری، عناصر خبر، سبک های تنظیم خبر و … که سال ها بعد در کتاب روزنامه نگاری نوین جمع بندی و تدوین شد، الهام بخش مدرسان خبرنویسی در سایر مراکز آموزشی و مطبوعات گردید و از آن مقطع تا کنون روزنامه نگاران با اتکا به آن معیارها، اخبار و گزارش های خود را تهیه و تنظیم می کنند.

دکتر بدیعی پس از ۳۰ سال پژوهش در عرصه ارتباطات و تدریس در دانشگاه علامه طباطبایی، تقاضای بازنشستگی کرد؛ اما میراث ارزشمند علمی ایشان در فضای دانشکده علوم ارتباطات مانند ستاره می درخشد.

در پایان با آرزوی سلامتی و توفیق روزافزون دکتر بدیعی عزیز و دوست داشتنی این بیت شعر را از حضرت حافظ تقدیم می کنم:

آن سفر کرده که صد قافله دل همره اوست
هر کجا هست خدا یار و نگه دارش باد

ابراهیم جعفری _ دهکده جهانی