«دانستنی آنلاین»-احسان انصاری: نمایندگان مجلس روز یکشنبه در یک جلسه غیرعلنی لایحه حجاب و عفاف را به کمیسیون مشترک ارجاع دادند تا به صورت آزمایشی در کشور اجرا شود. لایحه ای که با انتقادات زیادی همراه بوده و برخی آن را مشابه طرح صیانت می دانند که در مجلس یازدهم در دستور کار قرار گرفت اما به دلیل فشار افکار عمومی مسکوت باقی ماند.
نکته مهمی که در این زمینه وجود دارد این است که لایحه حجاب و عفاف به جای اینکه در کمیسیون فرهنگی و با رویکرد فرهنگی مورد بررسی قرار بگیرد در کمیسیون قضائی مورد بررسی قرار گرفته و به نوعی جرم انگاری شده است.این در حالی است که حجاب یک موضوع فرهنگی است و باید برای آن راه حل فرهنگی پیدا کرد.
آنچه در بین افکار عمومی و نخبگان جامعه درباره لایحه حجاب مورد انتقاد قرار گرفته محتوای این لایحه است. مجازات بیحجابی در این لایحه ابتدا متمرکز بر استفاده از فناوریهای نوین اطلاعاتی بهصورت هوشمند است و در نهایت برخورد سخت را پیشبینی کردهاست. علاوه بر این، دامنهٔ مجازات برای جرائم جدید گسترش پیدا خواهد کرد و برای نخستین بار مسئولان واحدهای خدماتی، تفریحی و رفاهی چون رستوران، مراکز خرید، پاساژها، سینماها، سالنهای ورزشی، گالریهای هنری، مغازهها را در تحمل کیفر بیحجابی یا بدحجابی مشتریها و دریافتکنندگان خدمات شریک میکند.
در این لایحه برای چهرههای سرشناس فرهنگی، ورزشی و سیاسی که با حجاب اجباری مخالفت کنند، جریمههایی مانند محرومیت از فعالیت حرفهای و فعالیت در فضای مجازی تعیین شدهاست.
نکته مهم این طرح این است که در شرایطی این طرح در دستور کار مجلس قرار گرفته که اولویت های نخست برای مردم کشور مسائل اقتصادی و معیشتی است و در شرایطی که اغلب خانواده ها با مشکلات جدی اقتصادی مواجه هستند اجرای چنین لایحه ای می تواند به افزایش تنش های اجتماعی در جامعه منجر شود.
واقعیت این است که در شرایط کنونی یک مناقشه بنیادین در جامعه شکل گرفته که آیا حجاب موضوع اصلی جامعه است و یا خیر؟این در حالی است که براساس پژوهش هایی که جامعه شناسان انجام داده اند در شرایط کنونی اکثریت افراد جامعه حجاب را مسأله اساسی جامعه نمی داند.برخی تا حدودی حجاب را مهم می دانند و بخش هایی نیز همچنان حجاب را مسأله مهم خود می دانند.از سوی دیگر در شرایط کنونی زندگی روزمره مردم جامعه به خوبی نشان می دهد که اغلب مردم از مسأله حجاب به معنای سنتی آن عبور کرده اند.
به همین دلیل نیز در شرایط کنونی در خیابان های شهرهای کشور شاهد نزاع ها و درگیری ها بر سر حجاب هستیم.به نظر می رسد با تصویب لایحه حجاب و عفاف در مجلس شورای اسلامی این وضعیت ادامه خواهد داشت و در آینده بیشتر خواهد شد.
اگر این وضعیت ادامه داشته باشد این احتمال وجود دارد که این درگیری ها در آینده شکل فراگیری به خود بگیرد و پیامدهای اجتماعی وسیاسی برای کشور به همراه داشته باشد.در چنین شرایطی این احتمال وجود دارد که درگیری ها با موضوع حجاب آغاز شود اما مسائل دیگری مطرح شده که به گسترده شدن نزاع ها و درگیری ها منجر شود.
به عنوان مثال اگر نیروهای گشت ارشاد با افراد بی حجاب برخورد کند با واکنش آنها و مردم دیگر مواجه خواهد شد و پس از مدتی موضوع از حجاب به موضوعات دیگری تغییر وضعیت می دهد و شکل دیگری به خود می گیرد.اینکه برخی گمان می کنند با ارسال پیامک و یا گرفتن افراد بی حجاب می توانند این وضعیت را کنترل کنند ساده انگاری و سطحی نگری است و شرایط به این شکل پیش نخواهد رفت.
از سوی دیگر فعالان اجتماعی در زمینه حجاب،دانشگاهیان در زمینه علمی،اهالی رسانه در زمینه رسانه،سینما گران در حوزه سینما و فعالان اقتصادی در حوزه اقتصاد دارای کنش های متفاوتی نسبت به گذشته شده اند.به همین دلیل واکنش گروه های مختلف نسبت به مسائلی مانند حجاب نیز تغییر کرده است.
واقعیت این است که مسأله حجاب در جامعه به یک موضوعی برای لج بازی بین گروه های مختلف سیاسی و فکری تبدیل شده است. این در حالی است که حجاب در اسلام وجود دارد و محاسن زیادی نیز دارد. با این وجود به دلیل رفتار برخی گروه های اجتماعی که از رویکرد صحیحی در برخورد با این مسأله استفاده نمی کنند جامعه نسبت به این موضوع حساس شده و به همین دلیل شاهد مناقشه بر سر حجاب هستیم.
مشکل اصلی از آموزه های دینی نیست و بلکه مشکل رفتاری که برخی به نام دین با حجاب می کنند و با رفتار و گفتار نسنجیده خود به شکلی رفتار می کنند که زنان جامعه را نسبت به این موضوع حساس کرده اند. 61+
نکته دیگر اینکه در چهار دهه گذشته در مدارس و مراکز آموزشی آنچه لازم بوده درباره مسأله حجاب گفته شده است. اگر امروز برخی به شکل دیگری رفتار می کنند به دلیل اشکال و ضعفی بوده که در آموزش وجود داشته است. اگر آموزش مسائل دینی به خوبی صورت می گرفت امروز با چنین چالش هایی در جامعه مواجه نبودیم. به همین دلیل اگر به صورت ریشه ای به موضوع نگاه کنیم باید بخشی از مشکل را به شیوه های آموزشی در این زمینه ارتباط داد.
باید این نکته را بپذیریم که دیدگاه های افراد مختلف نسبت به یک مسأله متفاوت است و هر کسی به شکل دیگری نسبت به یک موضوع رفتار می کند. اگر این نکته کلیدی را بپذیریم بخش بیشتری از موضوع حل می شود و دیگر نیاز به دادن هزینه های اجتماعی بیشتر نیست.در مورد حجاب نیز همین مسأله وجود دارد و این احتمال وجود دارد که زنان جامعه دیدگاه های مختلفی درباره نحوه پوشش خود داشته باشند. البته این دیدگاه ها در نهایت باید در چارچوب قانون جامعه باشد.به نظر می رسد برخی این مسأله را درک نمی کنند و به همین دلیل به شکلی رفتار می کنند که باید با همه به یک شکل رفتار کرد و اگر واکنش نشان داند باید آن را تحمیل کرد. در چنین شرایطی است که جامعه بر سر یک موضوع دچار لج بازی می شود که در نهایت به ضرر همه تمام خواهد شد.
