عوامل مؤثر در سرقت و راه‌های پیشگیری از آن

#سرقت #پیشگیری #دانستنی #بیشتر_بدانیم

سرقت یکی از جرایم مهم جوامع و عملی است که تقریباً در تمامی‌کشورها دیده می‌شود. این جرم در گذشته‌های دور نیز وجود داشته و به اشکال مختلف صورت می‌گرفته است.

سرقت در زمان‌های متفاوت و در جوامع مختلف تغییر نموده است؛ اما موضوعی که از ابتدای پیدایش سرقت تاکنون ثابت مانده، زشتی و مذموم بودن ماهیت آن است که همواره با مرتکب این جرم برخورد و مقابله شده است. ازاین‌رو در این نوشتار به عوامل مؤثر در سرقت و راه‌های پیشگیری از آن می‌پردازیم.

عوامل مؤثر در سرقت

علل و عواملی را که در سارقان مؤثر بوده و به نظر می‌رسد وقوع سرقت در جوامع، بستگی فراوانی به آن ها دارد، می‌توان به شرح زیر برشمرد:

۱- عدم رعایت اصول اخلا‌قی، موازین سالم و ارزش‌های پذیرفته شده در مسیر زندگی

۲- تنزل در ارکان خانواده به هر شکل و به هر علت و نبود کنترل و فقدان مراقبت لا‌زم از سوی والدین به ویژه در خانواده‌های پر فرزند و از هم پاشیده و نیز نبود والدین و بی‌کفایتی آن ها

۳- نیاز و فقر مادی و وجود احساس تفاوت و تبعیض و طلبکاری از جامعه در سارقان

۴- تورم و نابسامانی اقتصادی از طریق ایجاد فقر اجتماعی، واداشتن افراد به کارهای کاذب و عدم تأمین حداقل معیشت

۵- عدم تربیت صحیح و کامل، ناآگاهی و پایین بودن سطح شعور اجتماعی و فرهنگ در برخی خانواده‌ها

۶- ضعف مبانی اعتقادی و عدم پایبندی و تبعیت از اصول مذهبی

۷- بیماری‌ها و کمبودهای روانی

۸- وجود نزدیکان و اطرافیان منحرف و مسائل منحرف کننده در محیط زندگی از جمله دوستان و معاشران ناباب

۹- بیکاری و وجود خلأ فراوان در اوقات روزانه افراد

۱۰- اعتیاد

۱۱- عدم برخورد متناسب دستگاه‌های امنیتی با آسیبی که سارقان به اجتماع وارد می‌نمایند.

۱۲- وجود خارجیان که کنترلی بر آن ها نیست و جرایم مختلفی را مرتکب می‌شوند که سرقت و جرایم مواد مخدر در رأس آن هاست.

۱۳- وجود عامل طمع و طمعکاری در همه سارقان

۱۴- عوامل فردی همانند وضعیت ظاهری از نظر ساختار جسمی و توارث و مجموعه صفات اخلا‌قی موروثی

۱۵- عوامل محیطی همچون محیط جغرافیایی و آموزشی و محیط زندگی و خانواده

۱۶- مهاجرت به واسطه مشکلا‌تی که برای مهاجر به وجود می‌آید و وی را به سمت انحراف سوق می‌دهد.

۱۷- استفاده از مشروبات الکلی که باعث می‌شود انسان در حال مستی و در لحظه بی‌خبری به خطرناک‌ترین جرایم از جمله سرقت دست بزند.

۱۸- قمار که سبب می‌شود قمار باز از فرط استیصال و برای جبران باخت خود به جرایم مالی از جمله سرقت روی آورد.

۱۹- مسائل جنسی و ارتباط با محیط‌های فاسد در زندگی سارقان و کشش آن ها به انحراف نقش مؤثر و قابل توجهی در این خصوص دارد.

۲۰- مالخرها نیز نقش عمده‌ای در بروز سرقت دارند. آن ها در واقع در یکی از مراحل سرقت_ که فروش اموال مسروقه است_ با سارقان همکاری می‌کنند و از این جهت انگیزه‌ای برای آنان فراهم می‌سازند. در صورتی که اگر مالخرها نباشند، انگیزه سرقت در سارق ممکن است به صفر برسد.

پیشگیری و مقابله با سرقت

به منظور مقابله با سرقت اقدامات پیشگیرانه زیر را می‌توان مورد توجه قرار داد:

۱- تقویت اعتقادات و ایجاد ایمان راستین از اوان کودکی تا افراد جامعه درونی پاک و وجودی با طراوت داشته باشند؛ چرا که‌اندیشه‌های ناپاک و کردار ناشایست و خلا‌ف مختص افراد بی‌ایمان است.

۲- تشکیل مرکز علمی و دانشگاهی جرم شناسی و همکاری و ارتباط دایمی با مراجع قضایی و مراکز اجرایی

۳- طرح مطالب آموزش اجتماعی در کتاب‌های درسی دوره‌های راهنمایی و بالا‌تر و رسانه‌های عمومی ‌بخصوص رادیو و تلویزیون

۴- توجه اساسی و واقعی به مسائل اقتصادی جامعه بویژه توجه به امر تورم و مبارزه با ابهام‌ها در این زمینه، ایجاد آرامش و احساس امنیت از این جهت، فقرزدایی، سعی در فراهم نمودن زمینه تعادل اقتصادی در یک جامعه و برنامه‌ریزی اقتصادی؛ در این زمینه هر فردی از جامعه با توان اقتصادی که برای وی به وجود می‌آید، باید بتواند نیازهای خانواده‌اش را بدون اشکال تأمین سازد و فشاری بر وی وارد نیاید و به طور خلا‌صه احساس نیاز برآورده نشده وجود نداشته باشد.

۵- جلب نظر خانواده‌ها به عواقب و مصیبت‌های ناشی از اختلا‌فات خانوادگی به ویژه طلا‌ق، عدم مراقبت و کنترل فرزندان و ضرورت توجه به امور آنان

۶- توجه اساسی به امر ورزش و گسترش آن به صورت همه جانبه و سرمایه‌گذاری گسترده در این زمینه

۷- پیشگیری از مهاجرت روستائیان به شهرها

۸- مبارزه جدی با بیکاری کاذب که ناشی از وجود مشاغلی نظیر دستفروشی، سیگارفروشی و تکدی‌گری در جامعه است.

۹- برنامه‌ریزی مؤثر در جهت شناسایی کودکان و زنان بی‌سرپرست و حمایت همه جانبه از آنان

۱۰- آموزش عمومی‌در مورد راه‌های پیشگیری از سرقت و افزایش مراقبت‌های حفاظتی و ایمنی

۱۱- آموزش راه‌های افزایش ضریب حفاظت در مورد وسایل نقلیه و مکان‌های مختلف

۱۲- برنامه‌ریزی و تدوین جزوه‌های آموزشی ویژه برای مکان‌هایی که بیشتر در خطر سرقت هستند، جلب همکاری ساکنان محل و مسؤولا‌ن و ایجاد ارتباط دایمی با بانک‌ها، مغازه‌ها و شرکت‌های گوناگون

۱۳- زیرنظر داشتن محل‌های عمومی‌به صورت محسوس و نامحسوس

۱۴- شناسایی محل‌های ویژه تردد سارقان و زیر نظر داشتن آن ها

۱۵- ایجاد محیطی ناامن برای سارقان تا همواره از ارتکاب سرقت نگران باشند.

۱۶- انتخاب مأموران پلیس از میان افرادی که صلا‌حیت پلیس شدن را دارند.

۱۷- تجهیز پلیس به تمام امکانات مدرن و افزایش کارآیی این نیرو از طریق تقویت همه جانبه

۱۸- مطلع ساختن مردم از نشانی و تلفن‌های پلیس برای اطلا‌ع دادن وقوع سرقت به آنان

۱۹- سرعت عمل در تعقیب و شناسایی سارقان بر اساس اصول موجود علمی

۲۰- اعمال مجازات مناسب برای هر گروه از سارقان و توجه اساسی به سارقان آزاد شده از زندان‌ها و مراقبت و کنترل آن ها توسط مراکز ویژه حمایت از آنان به شیوه مقتضی

۲۱- ایجاد اردوگاه‌های کار برای زندانیان سارق و بکارگیری آنان در امر راهسازی، معدن و …

۲۲- الزام کارخانجات و مؤسسات ساخت وسایل نقلیه داخل کشور به استفاده از دیدگاه‌های کارشناسی در مورد رعایت نکات ایمنی و ضروری برای کاهش زمینه سرقت خودرو همانند انتخاب نوع قفل‌ها، چگونگی حکّ شماره قطعات بر بدنه و نصب دزدگیر و قسمت‌های مختلف و نحوه سیم‌کشی در قسمت‌های محرکه

۲۳- افزایش تعداد گشت‌های شبانه پلیس در مناطق آلوده به سرقت

۲۴- خودداری از اعطای مرخصی و آزادی مشروط و عفو به سارقان سابقه‌دار

۲۵- کنترل شدید سارقان بعد از تحمل مجازات و پایان محکومیت از طریق ایجاد اشتغال برای آنان

۲۶- ایجاد تکلیف برای دفاتر اسناد رسمی به منظور احراز اصالت خودرو و اسناد مالکیت پیش از انتقال رسمی یا تنظیم وکالت‌نامه

۲۷- تلا‌ش در جهت کشف خودروهای به سرقت رفته و تعویض پلا‌ک‌های قدیمی خودروها توسط نیروی انتظامی

۲۸- اختصاص شعب خاصی از دادگاه‌ها برای رسیدگی به جرم سرقت توسط قوه قضائیه

۲۹- برخورد قاطع قضائی با مالخرها و اوراقچیان متخلفی که به نحوی با سارقان همکاری دارند.

۳۰- تربیت نیروی مشخص و حرفه‌ای مبارزه با سرقت توسط پلیس

۳۱- تشویق نقدی مأمورانی که در امر پیشگیری و کشف اموال مسروقه موفقیت‌های چشمگیری دارند.

منبع: حقوق بشر