دانستنی آنلاین:یکی از نمادهای اصلی حیات در جهان آفرینش حیوانات می باشند، که با توجه به اهمیت زنجیره حیوانی و ضرورت بقای این مخلوقات، بنابراین وابستگی شدید زندگی انسان آنها ، امروزه حقوق مربوط به آنها می شود.
مینا قلیچ خان – دکترای حقوق بینالمللی عمومی – هر موجود دیگری توجه فعالان محیط زیست و حتی فعالان سایر عرصه ها را به دلیل نزدیک شدن تدریجی قلمرو حیات انسان و حیوان ورود روزافزون این جانداران به حریم زندگی انسان به خود معطوف کرده است و این سوال توجه جوامع انسانی را به خود جلب کرده است که آیا تنها انسان است که از حقوق متخلف برخوردار است؟ می توان گفت که نخستین متن مستند که ارتباط میان رژیم غذایی گیاهی و احترام به حقوق جانوران را مطرح می کنند نوشته های پلوتارک است که این پرسش را مطرح می کند که چرا و چگونه نخستین انسان و گوشت خون آلود یک جانور را در دهان گذاشت ؟
بی توجهی به حتی جهل آشکار نسبت به حقوق طبیعی باعث آسیب جدی به طبیعت و منجر به ارتکاب جنایت علیه حیوانات شده است و باید گفت که هم زیستی گونه ها در جهان مستلزم شناسایی حقوق سایرحیوانی توسط انسان است که درباره حقوق حیوانات قانون اساسی ایران ،حفاظت از محیط زیست را یک وظیفه همگانی میداند همچنین مواد ۶۸۰-۶۷۹ قانون مجازات اسلامی به حفاظت از گونههای جانوری پرداخته است . اما از سوی دیگرباب ششم قانون مدنی مصوب ۱۳۰۴ به شکار اختصاص یافته است و همچنین قانون به اتمام قانون جدید صید و شکار در سال ۱۳۴۶ به تصویب رسیده است که در سال ۱۳۵۰و۱۳۵۳الحاقات و اصلاحات در آن صورت گرفته است که در آن به مسائل از جمله موارد زیر پرداخته است:
– تعیین نوع وسایل شکار و ممنوعیت های موجود در آن
-حفظ و نگهداری شکارگاه ها و فضاهای حیاتی جانوران
– نقش جانوران وحشی حیوانات حفاظت شده و در معرض انقراض و جانوران زیان کار
– تنظیم و اجرای برنامه های آموزشی به منظور برانگیختن حس حیوان دوستی و حفاظت از منابع طبیعی و تجهیز و تجویز افکار عمومی در این زمینه به طور کامل جرایم علیه محیط زیست و حیواناتبه اقداماتی اطلاق می شود که تحت شرایطی خاص به آلودگی محیط زیست منجر می شود و اهمیت پیشگیری از این جرایم از آن جهت است که با سلامتی با سلامتی انسان ها به صورت مستقیم ارتباط پیدا میکند که هرانسان اندیشمندی درک این تهدیدات پی خواهد برد که پاره فقط یک چیز است و آن پیشگیری از ادامه تخریب و حفاظت از محیط زیست موجودات زنده است زیرا حیوانات مهمترین زیست بوم هایی هستند که حقوق آنها بیش از هر موجود دیگری توجه مدافعان زیست محیطی را به خود جلب کرده است و درعرصه ی حقوق بین الملل نیز اسنادی متعهد در زمینه ی حفاظت از محیط زیست وحمایت از حقوق حیوانات منعقد شده است ونهضت حمایت از محیط زیست در عرصه ی بین المللی به نیم قرن قبل باز می گردد و به تبع حمایت از حقوق حیوانات در عرصه بین المللی دارای اهمیت زیاد است تا جایی که نهادهای قضایی غیر دولتی در حمایت از محیط زیست خواستار مجوز برای رسیدگی چند معاهدات چند جانبه و مسائل زیست محیطی شده اند که در این راستا می توان به کنوانسیونهای از جمله موارد زیر اشاره کرد:
کنوانسیون ۱۹۷۱ رامسرحفاظت از تالاب های و زیستگاه پرندگان آبزی
اعلامیه ۱۹۷۲استکلوم
کنوانسیون حمایت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان۱۹۷۲
کنوانسیون زیستی سازمان ملل ۱۹۹۲
شایان ذکر است که اعلامیه جهانی حقوق حیوانات برای شناسایی جهانی برخی حقوق برای حیوانات با تلاش یونسکو در پاریس منعقد شد که در آن بحث های مهمی از جمله بیان وضعیت فلسفی و حقوقی و روابطی که باید در حال حاضر میان گونه های انسانی و سایر گونههای جانوری برقرار باشد می پردازد ۱۱ سال بعد از این اعلامیه توسط اتحادیه بین المللی حقوق حیوانات اصلاح شد و سال ۱۹۹۰ توسط یونسکو منتشر شد که برخی از موارد آن عبارت است از:
ماده ۱ : همه حیوانات برای زندگی در یک چهارچوب بیولوژی متعادل دارند و این برابری باید تنوع و افراد انسان را مهم می کند
ماده ۸: هرگونه فعلی که منجر به خطرافتادن گونه های وحشی گردد و هر قسم تصمیم که منجر به چنین افعالی شود نسل کشی است و جنایت علیه گونهها تلقی می شود کشتار حیوانات وحشی آلودگی تخریب یوتیوب ها (محدوده طبیعی زندگی حیوانات) نسل کشی تلقی می گردد
ماده۹:باید نمایندگانی در نهادهای دولتی برای دفاع و حمایت از حیوانات وجود داشته باشد
همچنین در اسلام نیز پیامبر و امامان ما روایتهایی در خصوص نوع رفتار با حیوانات دارند به عنوان مثال حضرت محمد
می فرمایند چهار پایان در صاحبان شان چه حق دارند
۱- چون به منزل رسیدم از همکاری بلوف های او را بدهد
۲- وچون برام می گذرد آن را عرضه کنند و آزادش کنند
۳- در صورت کودک نزند که تسبیح و ستایش خدای خود مشغول است
۴-و جز در راه خدا مربوط به حیوان در نکند
۵- بیش از تواناییش بر او بار ننهد
۶- و بیش از اندازه با او راه پیمایی نکند
نزدیک شدن در ادیان و اسناد مختلف به حمایت از حیوانات پرداخته شده و امروز روشهای حمایتی را نیز به مردم پیشنهاد کردند که به عنوان مثال میتوان موارد زیر را ذکر کرد که داوطلبانه در باغ وحش آن کسب اطلاع از کارشناسان متخصصان حیوانات کمکرسانی خودداری از خرید کالاهایی که ساخته شده از اجرای بدن حیوانات است علاوه بر سکو روشهای بسیار ساده تری برای کمک و حمایت از حقوق آنان وجود دارد مثلاً اقلام پلاستیکی را در دو طبیعت رها نکنید چون بیشتر موجودات این اقلام شیمیایی را با مواد غذایی اشتباه می گیرند و وارد چرخه خوراکی خود میکنند یا حفاظت از لانه های پرندگان زیرا لانه های آنان زیستگاهی متداول و سالانه برایشان است و سال بعد دوباره به آن خانه یارانه بازمیگردند یا نمونه دیگر صرفه جویی و کاهش مصرف انرژی است که این امر به مرور زمان میتواند مانع از تغییرات آب و هوایی شود
و در انتها نگذاریم آرزوی حیوانات انقراض انسان باشد
