راهکار اصلی نجات منابع طبیعی در اصلاح سبک زندگی

حاصل آموزه های جهان غرب در مدل توسعه ای ارائه شده اش را می توان امروز در جای جای جهان نظاره گر بود، منابع طبیعی نابود شده حاصل همین مدل است که با ادامه آن بشر با بحران های بسیاری روبرو خواهد شد. در کشور ما نیز پیش از انقلاب، مسیر توسعه غربی پیگیری می شد و با انقلاب اسلامی هر چند این رشد تا مقداری متوقف شد اما با رویکردهایی که برخی دولت ها پیش گرفتند همان مسیر های غربی را ادامه دادند.

بر اساس آمارها طي پنج سال گذشته سالانه صد هزار هكتار از جنگل هاي كشورمان نابود شده و يا كيفيت خود را از دست داده اند، روندي كه در صورت ادامه آن تا 30 سال آينده تمامي جنگل هاي كشورمان نابود مي شوند.

پيشبرد اهداف توسعه با مدل غربي ساليان سال مدل غالب در بيشتر كشورها شد تا طي آن منابع طبيعي به عنوان مهم ترين و بزرگ ترين قرباني باشند، تغيير كاربري شايد عنواني جديد و تازه باشد؛ اما قدمتي به عمر توسعه دارد، الگويي كه پيشرفت را در توسعه كمي و با معيارهايي اشتباه تجويز كرد و پشتوانه اي شد براي حمله به منابع طبيعي و استفاده بسيار از آن. اين  نگاه كه محصول تمدن زميني غربي و دوران رنسانسي است، اجازه بهره برداري بي رويه را به همه انسان ها مي داد تا بتوانند آسايش خود را در زندگي با اين بهره برداري ها فراهم آورند اما نمي دانست كه اين شكل عمل خود تبديل خواهد شد به عاملي براي تهديد حيات انساني. در توسعه كمي صادراتي جهان غرب همه چيز بايد در اختيار بشري قرار مي گرفت كه برنامه زندگاني اش را تعدادي دانشمند و سياستمدار و بر اساس برداشت هاي شخصي و متعصبانه شكل داده بودند.

حاصل آموزه های جهان غرب در مدل توسعه ای ارائه شده اش را می توان امروز در جای جای جهان نظاره گر بود، منابع طبیعی نابود شده حاصل همین مدل است که با ادامه آن بشر با بحران های بسیاری روبرو خواهد شد. در کشور ما نیز پیش از انقلاب، مسیر توسعه غربی پیگیری می شد و با انقلاب اسلامی هر چند این رشد تا مقداری متوقف شد اما با رویکردهایی که برخی دولت ها پیش گرفتند همان مسیر های غربی را ادامه دادند و اين رويكردها در برابر تاكيدهاي مكرر رهبر معظم انقلاب در حوزه حفاظت محيط زيست است اما نشان مي دهد كه دولتهاي ايران نيز هنوز توسعه غربي را رها نكرده اند، براي نمونه مي توان وضعيت مراتع كشور را در حوزه منابع طبيعي بررسي كرد، در اين حوزه تنها 10 درصد مراتع در وضعيت مناسبي قرار دارند و نود درصد مابقي ضعيف و يا متوسط هستند كه نشان مي دهد هنوز آموزه هاي اين حوزه به خوبي در جامعه تبين نشده است.

اين روزها بيابان زايي ها  در كشورمان همزمان با دلايل انساني و يا طبيعي با عوامل خارجي ريزگردها نيز گسترش يافته است، روندي كه با گسترش آن شاهد مشكلات و آسيب هاي جدي حاصل از آن خواهيم بود، جنگل ها و مراتع با ده ها دليل علمي، فرهنگي، روان شناسي و … نيازي حياتي براي حيات بشريت هستند. نيازي كه اين روزها و با كاهش هر روزه اين منابع ارزشمند،  بيشتر درك مي شود. طرح مباحثي چون توسعه پايدار و محوريت دادن به محيط زيست در برنامه ها و طرح ها  نيز كه در ادبيات علمي و سياسي جهان امروز رواج يافته است هر چند مايه اميدواري و خرسندي است اما نمي توان به اين شعارهاي جهاني دل بست و بايد سراغ از فرهنگ خودي گرفت.

نگاه فرهنگ ايراني و اسلامي به منابع طبيعي نگاهي زيبا و با سطح بالايي از درك است چرا كه سخنان خود را از عمق آموزه هاي ديني و فرهنگ غني ايراني يافته است، اين نگاه احترام فوق العاده اي براي همه عناصر طبيعت قائل است و همه را به نگاه موجود و مخلوق ارزشمند پروردگار مي نگرد و به خود اجازه برداشت بيش از حد از اين منابع را نمي دهد، در اين نگاه درختان مورد احترام هستند و بايد ضمن حفظ آنها فقط به اندازه حداقلي مورد نياز مورد استفاده قرار گيرند. در اين نگاه نه بي توجهي بسيار جهان غرب مورد نظر است و نه نگاه غير قابل قبول و تندروانه كه نگاهي واقعي ناشي از عمق بينش فرهنگ اسلامي و ايراني است مورد قبول است.

هر چند طي چند سال اخير برنامه هاي متنوعي براي مقابله با بيابان زايي در كشور طراحي و اجرا شده اما اين برنامه ها ناكافي به نظر مي آيد، در اين شكل از برنامه ها در سال جاري نيز  با هدف بيابان زايي 30 ميليون نهال در كشور كشت كرده كه هر چند مي توان راجع با آمار سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري كشور  در كاشت اين تعداد نهال بحث نمود اما با قبول اين عدد نيز نمي توان روند تخريب و نابودي جنگل هاي كهن و با ارزش را كه ثروت جامعه هستند، با كاشت نهال مقايسه نمود.

راهکار اصلی نجات منابع طبیعی در اصلاح سبک زندگی است. در سبك زندگي اسلامي و ايراني، فرهنگ حفاظت از محيط زيست جايگاه ويژه اي دارد، در اين سبك زندگي يك ايراني مسلمان نه تنها به گسترش منابع زيست كمك مي نمايد كه در اصل جلوي تخريب منابع طبيعي را مي گيرد، در اين سبك كه مي توان آن را به عنوان مدلي شايسته براي جهانيان ارائه نمود، منابع طبيعي نيز به عنوان يكي از عوامل و عناصر مهم در برنامه سعادت انساني جاي دارد و نگاه به منابع طبيعي نگاهي دغدغه مندانه است كه حفظ و گسترش آن وظيفه اي همگاني است. با گسترش و ترويج سبك زندگي اسلامي و ايراني مي توان آموزه هاي حوزه منابع طبيعي را نيز پيگيري نمود و به مدد آن هر روز بهتر و بيشتر به سمت توجه به منابع طبيعي پيش رويم.

منبع: تهران پرس

گردآوری‌شده توسط پایگاه دانستنی آنلاین