تدابیر بهداشتی و سلامتی برای فصل پاییز از نظر طب سنتی

امام علی علیه السلام می فرمایند: « در آغاز سرما، فصل پاییز خود را از سرما نگه دارید و در آخرفصل بهار،خود را به آن بسپارید زیرا سرما با تن همان می کند که با شاخه های درخت، در آغاز می سوزاند و در پایان به برگ و بار می نشاند.»

فصل پاییز با تمام زیبایی هایش برای عده ای ناراحت کننده است زیرا برخی از افراد در فصل پاییز دچار اگزمای پوستی، ترک لب، حالت های وسواس، افسردگی، تب، کم خونی، ورم لوزه، دردهای سیاتیکی، سکته و انگل های گوارشی می شوند. از دیدگاه طب سنتی هر چیز عالم مادی یا غیر مادی مزاجی دارد، همچنین از فصل ها، فصل پاییز دارای مزاج سرد و خشک می باشد، پس برای این که در این فصل دچار عوارض و پیامد های خشکی این فصل نشویم باید تدابیری بیندیشیم، البته مزاج فصل پاییز در مکان های جغرافیایی مختلف و همین طور خاک، آب، رطوبت و نزدیکی یا دوری از دریا متغیر است. نا گفته نماند، بدن انسان ها با مزاج های مختلف، واکنش های گوناگونی نسبت به پاییز دارد. افرادی که مزاج سرد و خشک یا حتی گرم وخشک دارند به دلیل وجود خشکی، بیشتر در معرض بیماری ها هستند و باید مراقب باشند دچار خشکی بیشتر نشوند و آن رطوبت غریزی خود را ازدست ندهند. این فصل، موافق مزاج گرم و تر می باشد. افراد با مزاج سرد و خشک، در این فصل بیشتر دچار بیماری های سودایی می شوند چون در این فصل، بدن بیشتر سودا تولید می کند.

در این نوشتار نکاتی به عنوان تدابیر بهداشتی و سلامتی برای فصل پاییز از نظر طب سنتی ارائه می شود که امیدواریم با رعایت این نکات در فصل پاییز و زمستان دچار بیماری نشوید.

۱) انجام حجامت پاییزه

۲) پوشاندن بدن مخصوصاً بعد از حمام. حتماً سر خود را بپوشانید و بلافاصله بعد از حمام از منزل خارج نشوید.

۳) سعی کنید شب‌ها قبل از خواب در بینی خود یک تا دو قطره روغن بنفشه بچکانید تا از گرفتگی بینی  و زکام جلوگیری شود.

۴) از محصولات ویژه طبیعت در این فصل به طور مرتب و هفتگی مصرف کنید؛ چرا که خداوند حکیم برای مقابله انسان در برابر بیماری‌های این فصل، این میوه‌ها و گیاهان را در اختیار انسان‌ها قرار داده است که عبارتند از: شلغم، ترب سیاه، کدو حلوایی، کدو آشی، انار، عناب، به، سیب، مرکبات، برگ چغندر به صورت آش یا بورانی، خاکشیر، قدومه، نخود

۵) سعی کنید از آب یخچال استفاده نکنید و از آبی  که با یخ سرد شده باشد که به طور مطلق پرهیز کنید بهترین گزینه این است که از آبی که در کوزه سفالین و بدون لعاب سرد و گوارا شده باشد مصرف کنید.

۶) به خاطر این که هوا مسموم  است صبح در خانه اسفند دود کنید و یا این که اگر ممکن است در فضای کار هم اسفند دود کنید البته گاهی هم می‌توانید سیاهدانه را مثل اسفند دود کنید.

۷) از آنجا که هوا در این فصل خشک است یک کتری آب روی بخاری بگذارید تا رطوبت هوا تأمین شود و اگر داخل کتری کمی گل بابونه و یا برگ اکالیپتوس بریزید که دیگر فوق العاده است.

۸) در روایات توصیه شده هر روز صبح یک انگشت عسل به صورت لیسیدن مصرف شود.

۹) به صورت مرتب و هفتگی سوپ و آش با سبزیجات فصل تهیه کرده و میل کنید.

۱۰) از خوردن خوراکی‌هایی که با این فصل سازگاری ندارد به طور مطلق پرهیز کنید مثل هندوانه، خیار، گوجه مخصوصاً به صورت سالاد.

۱۱) از خوراکی‌های گرم و تر بیشتر استفاده کنید مخصوصاً کسانی که سوداوی مزاج هستند مثل: انجیر خشک، خرما، شیر و عسل، روغن زیتون، سوپ و آش‌های آبکی

۱۲) گاهی اوقات کُندر را بجوید تا مغز گرم شود و از زکام جلوگیری کند.

۱۳) از عطرهای گرم مثل عطر گل محمدی  و مانند آن استعمال کنید.

۱۴) از دمنوش‌های گیاهی گرم استفاده کنید به ویژه گیاهانی مثل اسطوخدوس، بادرنجبویه، بابونه، آویشن، بهارنارنج، عناب، سنبل الطیب، به لیمو، گل محمدی و…

۱۵) از غذاهای سرد  پرهیز کنید و آنها را با مصلح مصرف کنید برای مثال در خوردن برنج سفید، مرغ، دوغ، ماهی و مانند آن افراط نکیند.

۱۶) قرقره آب نمک و استنشاق با محلول رقیق آب نمک را هر شب قبل از خواب و صبح بلافاصله بعد از بیدار شدن انجام دهید.

۱۷) از غذاهای سرخ کرده، چرب و فست و فود دوری کنید.

۱۸) در وعده صبحانه ارده و شیره میل کنید چرا که هم گرم و تر است و هم انرژی لازم را برای شما در یک روز سرد فراهم می‌کند.

۱۹) هویج را بخارپز نموده و با روغن زیتون و لیموترش تازه میل کنید تا مزاج شما را نرم کند.

۲۰) صبح‌ مویز و بادام میل کنید.

۲۱) گاهی از انفیه استفاده کنید. (انفیه پودری است که در دماغ می‌کشند تا با عطسه‌های مکرری که ایجاد می‌کند فضولات سینوس‌ها و مغز تخلیه شود)

۲۲) کف پاهای  خود را با پوشیدن جوراب‌های پشمی گرم نگه دارید مخصوصاً اگر منزل شما سرامیک است.( در بعضی جاها جوراب‌هایی که با پشم گوسفند تهیه شده عرضه می‌شود.)

۲۳) از نشستن در جاهای سرد بپرهیزید.

۲۴) یک چفیه یا شال پشمی دور کمر خود ببندید مخصوصاً کسانی که استعداد سنگ کلیه دارند.

۲۵) گاهی اوقات شب قبل از خواب کف پاها  و ملاج سر را با روغن‌های گرم ماساژ دهید.

۲۶) صبح یک قاشق غذاخوری خاکشیر را با یک لیوان آبجوش و کمی نبات یا عسل همراه با چند قطره گلاب میل کنید بسیار مفید است.

۲۷) انجام بادکش گرم به خصوص در ناحیه کمر و ریه‌ها بسیار مفید است و باعث تقویت سیستم دفاعی بدن می‌شود.

۲۸) صبح ناشتا در فصل سرما  مصرف یک استکان آب جوش بسیار مفید است و از نوشیدن آب سرد یخچالی در این هنگام اکیداً اجتناب شود.

گردآوری‌شده توسط پایگاه دانستنی آنلاین