نقش دانشگاهیان در حل مسائل کشور

 دانستنی آنلاین: نقش دانشگاهیان در حل مسائل کشور برکسی پوشیده نیست اما به طور مشخص می‌توان گفت در سال‌های اخیر به ویژه بعد از تأکیدات رهبری، دانشگاهیان، محققان و نخبگان ایرانی بیش از گذشته در میدان حل مساله حضور یافتند .

به گزارش دانستنی آنلاین: دانشگاه‌ها در این بستر تلاش کردند ضمن افزایش ارتباط با صنایع مختلف، طرح‌ها و برنامه‌هایی را در قامت یک دانشگاه تماماً اجتماعی در دستور کار خود قرار دهند.

راه اندازی دانشکده‌های مزیت محور و آینده نگر، ایجاد ناحیه نوآوری، دستیابی به فناوری‌های پیشرفته تحریمی، توسعه میان رشته‌ای ها، ایجاد واحدهای فناوری موضوعی مانند واحد فناور نفت و گاز، تولید دستگاه‌های مورد نیاز صنایع مهم و حیاتی و … را می‌توان تنها بخشی از اقدامات محققان و پژوهشگران دانشگاه‌ها در سال ۱۴۰۱ برشمرد.

تأکیدات رهبری درباره عمیق شدن دانشگاهیان در مسائل اصلی کشور

رهبری طی یک سال گذشته در دیدارهای خود با دانشگاهیان، نخبگان و اعضای هیأت علمی مکرراً ظرفیت داخلی را برای حل مسائل کشور ضروری خواندند.

در یکی از همین دیدارها دانشجویان را به «عمیق شدن در مسائل اصلی کشور و مماس شدن با آنها» فراخواندند و گفتند: وقتی با تمرکز بر روی یکی دو مسئله، درباره آنها فکر و تحقیق کنید، نتایج این تحقیقات عمیق، برای دستگاه‌های مربوط قابل استفاده خواهد بود.

ایشان در یکی دیگر از دیدارهای خود با استعدادهای برتر علمی و نخبگان دانشگاهی نیز با تأکید بر لزوم اصلاح شاخص ارزیابی اساتید و نخبگان، خاطرنشان کردند: اکنون شاخص ارزیابی اساتید و نخبگان، تعداد مقالات است در حالی‌که باید موضوع حل مسئله را شاخص ارتقا قرار داد.

به دنبال تأکیدات رهبری، وزارت علوم در ۱۴۰۱ پایه‌های تشویقی اساتید را به ۶۰ پایه ارتقا داد که بخش‌های عمده‌ای از پایه‌های تشویقی به تحقیقات نیاز محور و شاخص‌های فناورانه اختصاص داده شد.

 در پرونده «دانشگاه گره گشا»، به بررسی ابعاد مختلف این موضوع پرداخت که در اولین گزارش با عنوان (نقش مهم دانشگاه‌ها در «گره‌گشایی» از مشکلات کشور) تأکیدات رهبری و سایر مسئولان پیرامون این موضوع مورد بررسی قرار گرفت و در گزارش دوم مأموریت‌های آموزش عالی برای حل نیازهای کشور بررسی شد.

گزارش پیش رو  ادامه پرونده «دانشگاه گره گشا»، نقش دانشگاه‌ها را در حل مسائل کشور  رامورد بررسی قرار  می دهد.

رؤسای دانشگاه‌ها در یک سال گذشته پیرامون موضوع حل مسئله، نکاتی را پیرامون تسهیل در ارتباط با صنایع مطرح کردند و مشخصاً خواستار این شدند که دولت، طرح‌ها و مسائل کلیدی کشور را به صورت مسئله تعریف کند و حل مسئله را به دانشگاه‌ها بسپارد.

در حوزه تجارت و مالیه از صنعت عقب مانده ایم

یکی از دانشگاه‌های مؤثر که به تازگی طرح‌های عملیاتی در راستای حل مسئله اجرایی کرد، دانشگاه تهران بود که به منظور تشریح این برنامه‌ها با رئیس دانشگاه تهران گفتگو کردیم.

محمد مقیمی گفت: یکی از مسائل مهم در کشور مشکلات اقتصادی است که در این زمینه مردم از حاکمیت انتظار دارند تا اقدام عاجل برای بهبود وضعیت اقتصادی انجام دهد.

هر چند عمدتاً فضای پیشرفت علمی کشور جلوتر از محیط صنعت مربوطه است اما باید متذکرشویم یکی از حوزه‌هایی که دانشگاه از صنعت عقب‌تر است، حوزه تجارت و مالیه است.

همچنین بخشی از مشکلات امروز ایران بخاطر فقدان زبان مشترک بین بخش دولتی و خصوصی است که نهاد علم با وجود اینکه می‌توانسته در ایجاد این زبان مشترک مؤثر باشد اما منفعل بوده است.

از طرف دیگر، مدیران در حوزه‌هایی نظیر امور مالیاتی، گمرک، بانک و بیمه گلایه دارند که خروجی دانشگاه‌ها منطبق با نیازهایشان نیست بنابراین با موجی از فارغ‌التحصیلان این رشته‌ها مواجه هستیم که آینده کاری مبهمی دارند.

دانشکده تجارت و مالیه در دانشگاه تهران تأسیس شد

رئیس دانشگاه تهران توضیح داد: برای حل این مشکلات و فعال نمودن دانشگاه برای ایفای نقش واسط بین بخش دولتی و خصوصی با زبان علمی و ایجاد فضای گفتمانی بین دولت و بخش خصوصی و همچنین روزآمدساری دانشگاه در حوزه‌های مرتبط با تجارت و مالیه و تربیت نیروی متخصص متناسب با نیازهای این حوزه، مصوبه تأسیس دانشکده تجارت و مالیه را از هیأت امنای دانشگاه اخذ کردیم.

راه اندازی دانشکده گردشگری با رویکرد کارآفرینانه

وی ضمن بیان این مطلب که دانشکده‌های جدید دانشگاه تهران در راستای استراتژی جدید دانشگاه مبنی بر جهاد علمی برای تحقق دانشگاه کارآفرین با رویکرد مسئولیت‌پذیری اجتماعی راه‌اندازی شده است، افزود: یکی از مسئولیت‌های مهم دانشگاه این است که دانشگاه بتواند از منظر علمی برای حل چالش‌های کشور راه‌حل ارائه کند.

با این رویکرد و در راستای جاری ساختن رویکرد علمی در زمینه کمک به ایجاد کسب‌وکارها و استفاده از مزیت‌ها و ظرفیت‌های کشور در حوزه گردشگری، دانشکده گردشگری نیز راه‌اندازی شد.

می‌خواهیم کسب‌وکارهای گردشگری را در ایران توسعه دهیم

مقیمی افزود: هدف از راه‌اندازی دانشکده گردشگری این نیست که فقط یک دانشکده‌ای ایجاد کنیم که صرفاً علاقه‌مندان علمی بتوانند مباحث تئوریک و نظری را در آن بیاموزند و فارغ‌التحصیلانی با دانش تئوریک محض داشته باشیم.

بلکه دانشکده گردشگری دارای ماهیتی میان‌رشته‌ای است و باید ماهیت تئوری و عملی آن به صورت توأمان دیده شود.

رویکردمان در دانشکده گردشگری، رویکرد کارآفرینانه است و ما می‌خواهیم کسب‌وکارهای گردشگری را در ایران توسعه دهیم.

این دانشکده از ظرفیت و توان علمی دانشکده‌ها و رشته‌های مختلف مانند جغرافیا، محیط‌زیست، تربیت‌بدنی، مدیریت، کارآفرینی و پزشکی برای تربیت متخصصان در حوزه گردشگری استفاده می‌کند.

رئیس دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: سال ۱۴۰۱ برای دانشگاه تهران سال اقدامات تاسیسی و ساختارسازی در دانشگاه تهران به عنوان گام بزرگ نماد آموزش عالی در جهت حل مشکلات عمده‌ای بود که از آن یاد شد.

در این سال فرآیند شکل‌گیری دانشکده‌های تازه تأسیس به سرعتی پیش رفت که اولین دوره پذیرش دانشجو و جذب اولین اعضای هیأت علمی این دانشکده‌ها نیز صورت گرفت.

۲ هزار شرکت دانش‌بنیان و واحد فناور در دانشگاه تهران مستقر شد

وی از استقرار ۲ هزار شرکت دانش‌بنیان و واحد فناور در دانشگاه تهران خبر داد و افزود: اولین مشکل برای تحقق آن، کمبود فضای فیزیکی برای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان بود.

برای حل این مشکل، ابتدا مصوب کردیم که بخش قابل توجهی از املاک واقع در طرح توسعه دانشگاه تهران که طی ۲۰ سال گذشته خریداری شده و بعضاً رها شده بودند، بازسازی و احیا شوند و برای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان زیر نظر پارک علم و فناوری دانشگاه تهران اختصاص یابند.

از این گذشته برخی دیگر از دانشگاه‌ها در راستای تحقق آرمان ارتباط با صنعت برای رفع مشکلات و مسائل کشور گام‌های کاربردی‌تری برداشتند و با اجرای طرح‌های پژوهشی مرتبط با نیازهای کشور تلاش کردند به حل چالشهای صنایع کمک کنند.

تلاش محققان دانشگاه امیرکبیر برای حل چالش‌های صنعت سیمان

دانشگاه امیرکبیر به عنوان یکی از دانشگاه‌های صنعتی برتر موفق به رفع نیاز قطعات «صنعت سیمان»شده ودر این راستا گام‌های مؤثری برداشته است. و اقدام به تولید و ساخت جک‌های بزرگ و برینگ های بزرگ کرد.

فاز اول پایلوت تولید نوار نقاله استیل کورد این پروژه تا بهار ۱۴۰۲ به پایان خواهد رسید.

همچنین راه اندازی مرکز طراحی و نوآوری حوزه «صنایع فولادی و سیمانی» در دانشکده مواد و متالورژی از دیگر اقدامات این دانشگاه به شمار می‌رود.

دستیابی به فناوری‌های پیشرفته تحریمی توسط محققان شریف

دانشگاه صنعتی شریف در تلاش است در کنار آموزش به پژوهش نیز توجه ویژه‌ای داشته باشد و به اذعان مسئولان این دانشگاه، یک تغییر نگاه از پژوهش صرف به پژوهش مسئله‌محور در این دانشگاه رخ داده است.

در این مسیر پژوهشکده‌ها ساماندهی و ناحیه نوآوری شریف و ایستگاه نوآوری و فناوری دانشگاه راه اندازی شده است.

همچنین براساس تفاهم نامه با صندوق بازنشستگی کشوری قرار است پردیس علوم و فناوری صنعتی به منظور استقرار واحدهای فناور و دانش‌بنیان مرتبط با حوزه نفت و گاز در دانشگاه راه اندازی شود.

یکی دیگر از اقدامات دانشگاه‌ها بالاخص دانشگاه‌های صنعتی در راستای حل مساله، دستیابی به فناوری‌های پیشرفته تحریمی است که محققان دانشگاه شریف در یکسال اخیر در این زمینه موفق عمل کردند.

به عنوان مثال توانستند به فناوری تحریمی شیرین سازی گاز دست پیدا کنند.

فناوری جداسازی غشایی گاز در اختیار معدود شرکت‌هایی در دنیا بوده که عمدتاً آمریکایی هستند و تأمین آنها نیز به دلیل تحریم‌ها مقدور نیست و از طرفی دیگر صنایع کشور به ویژه صنعت نفت نیازمند این فناوری است.

رونق صنعت پتروشیمی با استفاده از ظرفیت دانش‌بنیان‌ها و دانشگاه‌ها

همچنین براساس توافق‌نامه مشترک در زمینه تحول دیجیتال در یک شرکت پتروشیمی، معاونت علمی ریاست جمهوری با دانشگاه صنعتی شریف همکاری می کنند.

این توافق‌نامه اواخر سال ۱۴۰۱ با هدف حل چالش‌های صنعت پتروشیمی در زمینه‌های «تحول دیجیتال»، «بهینه‌سازی مصرف آب و انرژی»، «مدیریت پساب»، «فراهم سازی زمینه شناسایی مساله‌های صنعت» و «ارائه راه‌کارهای علمی با استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و همکاری اعضای هیأت علمی دانشگاه» منعقد شد.

ورود دانشگاه علم و صنعت به حل چالش‌های دفاعی و حمل و نقل

تعریف پروژه‌های باز با صنعت در حوزه‌های انرژی دفاعی و هوش مصنوعی نیز از جمله برنامه‌های دانشگاه علم و صنعت  محسوب می شود.

داوود یونسیان، معاون پژوهشی این دانشگاه در گفتگویی درباره کاربردی شدن پژوهش و وضعیت قراردادهای ارتباط با صنعت و پاسخگویی به نیاز صنایع توضیح داد: قراردادهای باز، قراردادهایی است که بر اساس محورهایی مشخص از لحاظ ریالی عددی برایش تعریف و پس از ابلاغ محورها، این قراردادها با دانشگاه تسویه می‌شود.

بطور نمونه حول موضوعی خاصی مثل توربین، یک قرارداد مادر به ارزش ۱۰ میلیارد و ذیل آن نیز یک سری زیر قرارداد بسته می‌شود که این مهم، چابک شدن فرآیند قرارداد را به همراه دارد.

وی اظهار داشت: در ارتباط با صنعت ما بیش از ۱۵ قرارداد از این نوع را در موضوعات و حوزه‌های مختلف از جمله انرژی، هوش مصنوعی، دفاعی، حمل و نقل و … طی یک سال اخیر منعقد کرده ایم. همچنین مراکز نوآوری دانشگاه از ۷ مورد به ۱۳ مورد در سال اخیر افزایش یافت و مراکز جدید عمدتاً در زمینه تحول دیجیتال، صنعت ۴ یا همان Industry ۴، هوش مصنوعی، علوم شناختی و حوزه‌های نرم افزاری و علوم روز دنیا است.

اعلام آمادگی دانشگاه علامه برای حل چالش‌های اجتماعی

دانشگاه علامه به عنوان معتبرترین دانشگاه دولتی ایران در زمینه علوم انسانی که بی شک می‌تواند در ارائه راه حل در معضلات اجتماعی و موضوعات روانشناختی جامعه موثر باشد.

عبدالله معتمدی رئیس دانشگاه علامه معتقد است پاسخ خیلی از مشکلات اجتماعی در حوزه علوم انسانی است و دانشگاه علامه این آمادگی را دارد که در حوزه مسائل اجتماعی نقش پررنگتری داشته باشد.

وی در همین رابطه می‌گوید: «ما دنبال این هستیم که علوم انسانی را پیاده سازی کنیم، ما دنبال این هستیم که وزارت کشور به ما بگوید که این شهر فلان مشکل اجتماعی را دارد دانشگاه علامه آن مشکل را تحویل بگیرد و یک سال بعد مشکل را برطرف کرده و شهر را تحویل بدهد.»