«دانستنی آنلاین»-احسان انصاری:شهادت آقای رئیسی به عنوان رئیس جمهور باعث شد که براساس قانون اساسی تا۵۰ روز آینده یک رئیس جمهور دیگر برای کشور انتخاب شود.در طول این ۵۰ روز نیز محمد مخبر به عنوان معاون اول رئیس جمهور فقید، مسئول قوه مجریه خواهد بود. با این وجود در شرایط کنونی این سوال برای افکار عمومی جامعه مطرح شده که مهم ترین گزینه ها برای ریاست جمهوری آینده کشور چه کسانی هستند.
در شرایط کنونی فضای انتخابات ریاست جمهوری آینده با دو احتمال تعیین کننده مواجه است. نحست اینکه کاندیدای انتخابات آینده از جریان اصولگرا باشد که در چنین شرایطی می بایست رئیس جمهور آینده ایران را یک اصولگرا دانست. احتمال دوم که البته بعید به نظر می رسد این است که اصلاح طلبان نیز از کاندیدای حداکثری در انتخابات بهره ببرند وبتوانند با اصولگرایان بر سر صندلی اول پاستور رقابت کنند.
در صورتی که احتمال اول وجود داشته باشد که قوی تر به نظر می رسد چند چهره کلیدی در انتخابات آینده شانس بیشتری برای حضور در پاستور دارند.
بدون تردید مهم ترین گزینه ای که در شرایط کنونی اصولگرایان روی آن مترکز خواهند شد محمد باقر قالیباف رئیس مجلس یازدهم و شهردار سابق تهران است که تاکنون سه بار نیز شانس خود را برای حضور در پاستور امتحان کرده و هر سه بار نیز ناکام بوده است. با این وجود شرایط سیاسی کشور مانند گذشته نیست و به احتمال زیاد اصولگرایان روی قالیباف اجماع سیاسی خواهند کرد. قالیباف از قدرت اجرایی بالایی برخوردار است اما در بین اصولگرایان با مخالفان جدی مواجه است؛با این حال به اعتقاد بسیاری از اصولگرایان تنها اوست که می تواند در شرایط کنونی قوه مجریه را مدیریت کند.
گزینه دیگر سعید جلیلی است که با توجه به حضور جبهه پایداری در مجلس و نزدیک بودن مشی وی به ابراهیم رئیسی از این شانس برخوردار است که گزینه نهایی اصولگرایان باشد. جلیلی نیز تاکنون دوبار شانس خود را برای حضور در پاستور امتحان کرده که یک بار شکست خورده و یک بار نیز در انتخابات۱۴۰۰ به سود ابراهیم رئیسی از انتخابات کناره گیری کرده است.جلیلی حمایت صددرصدی طیف رادیکال اصولگرایان را با خود دارد اما کار سختی در مقابل قالیباف برای اجماع همه اصولگرایان روی خود دارد.
گزینه سوم اصولگرایان علی لاریجانی است. لاریجانی که در زمانی که ریاست صداوسیما را برعهده داشت در صف اول مقابله با اصلاح طلبان قرار داشت به مرور زمان تغییر موضع داد و امروز در طیف اصولگرایان معتدل تعریف می شود. البته ردصلاحیت وی در انتخابات۱۴۰۰ این شائبه را به وجود می آورد که وی ممکن است دوباره با همین وضعیت مواجه شود و نتواند در انتخابات حضور داشته باشد.با این وجود در شرایط کنونی وی را می بایست یکی از گزینه های جدی اصولگرایان و حتی حاکمیت برای ریاست جمهوری دانست.
گزینه دیگری که به احتمال زیاد در انتخابات ریاست جمهوری آینده به عنوان کاندیدا حضور خواهد داشت علیرضا زاکانی شهردار تهران است که ممکن است صلاحیت وی برای حضور در انتخابات تأیید شود اما گزینه ای نیست که همه اصولگرایان روی ان اجماع کنند. این در حالی است که وی عملکرد ضعیفی در شهرداری تهران داشته و پشتوانه اجتماعی سال۱۴۰۰ را از دست داده است. با این وجود وی عزم خود را برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری جزم کرده است.
نکته مهم در این زمینه اینکه احتمال اینکه افرادی از درون کابینه ابراهیم رئیسی قصد داشته باشند به بهانه ادامه راه رئیسی در انتخابات حضور پیدا کنند وجود دارد. محمد مخبر معاون اول دولت سیزدهم گزینه جدی حضور در انتخابات خواهد بود. این در حالی است که مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی دولت که در روز سانحه نیز همراه ابراهیم رئیسی بوده از هر فرصتی برای حضور در انتخابات استفاده خواهد کرد.محمد مهدی اسماعیلی وزیر ارشاد،احمد وحیدی وزیر کشور و حتی احسان خاندوزی نیز ممکن است سودای ریاست جمهوری آینده را در سر داشته باشند.
محسن رضایی،سعید محمد،امیرحسین قاضی زاده هاشمی،علی نیکزاد و پرویز فتاح نیز گزینه های دیگری هستند که احتمال حضور آنها در انتخابات وجود دارد اما از شانس بالایی برخوردار نخواهند بود.
احتمال تعیین کننده دوم اما زمانی است که اصلاح طلبان واعتدال گرایان نیز از این فرصت برخوردار باشند که شانس خود را برای حضور در پاستور امتحان کنند.در چنین شرایطی در ابتدا باید گزینه هایی را مورد توجه قرار داد که توسط شورای نگهبان تأیید صلاحیت شوند.
مسعود پزشکیان که صلاحیتش در انتخابات مجلس تأیید شده و محمدرضا عارف عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گزینه هایی هستند که احتمال بیشتری در باره تایید صلاحیت آنها در بین اصلاح طلبان وجود دارد.
از سوی دیگر اسحاق جهانگیری،محمد جواد ظریف و عبدالناصر همتی،علی شمعخانی،محسن هاشمی رفسنجانی و آذری جهرمی گزینه های بعدی هستند که نسبت به اصلاح طلبان دیگر از شانس بیشتری برای تأیید صلاحیت برخوردار هستند.
اتفاق مهمی که می تواند یک چالش مهم برای شورای نگهبان به وجود بیاورد ثبت نام حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری خواهد بود. جایی که با حضور وی بسیاری از معادلات انتخاباتی تغییر خواهد کرد. شورای نگهبان صلاحیت روحانی را برای حضور در انتخابات مجلس خبرگان تأیید نکرد که روحانی نیز در واکنش به این اتفاق نامه بلندبالایی در دفاع از عملکردش در دوران ریاست جمهوری نوشت. به همین دلیل در صورتی که روحانی در انتخابات ریاست جمهوری کاندیدا شود از شانس کمی برای تأیید صلاحیت شدن برخوردار است اما حضور وی می تواند اتفاق مهمی در انتخابات باشد.
واقعیت این است که پس از درگذشت آقای رئیسی کشور در وضعیت حساس و سرنوشت سازی قرار گرفته و بسیاری از معادلات سیاسی تغییر کرده است. به همین دلیل با توجه به شرایط موجود می بایست احتمالات مختلفی را درباره انتخاب رئیس جمهور آینده کشور در نظر گرفت.انتخاباتی که از جنبه های مختلف با انتخابات گذشته ریاست جمهوری تفاوت خواهد داشت.
