«دانستنی آنلاین»-منیژه بازیار: سفر سه روزه شهردار تهران به بروکسل باهدف حضور در اجلاس شهرداران کلانشهرهای جهان (متروپلیس) با حواشی زیادی همراه بود. از همان ابتدا که مشخص شد زاکانی قصد دارد در این اجلاس شرکت کند واکنش های مختلفی نسبت به این موضوع رخ داد.
عبدالمطهر محمدخانی رئیس مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهراندر این زمینه عنوان کرد: «پیش از سفر اطلاع داشتیم که در چه شرایطی در اجلاس شرکت میکنیم و وضعیت بروکسل پس از اتفاقات سال گذشته ایران مناسب نبود و برخی تجمعات شکل گرفته بود و به سفارتخانه ایران و دیپلماتهای ایرانی حمله انجام شده بود و از این حیث نگرانیهای جدی وجود داشت.
وی با اشاره به تبادل زندانیان بین ایران و بلژیک در دو هفته پیش از سفر، اظهار کرد: ما در عالیترین سطح با وزارت امور خارجه مشورت کردیم که با استقبال مواجه شد و وزیر امور خارجه تأکید کرد که حتما در عالیترین سطح، این سفر شکل بگیرد و هیأت ایرانی با اهتمام ویژه در سفر حضور یابد؛ بنابراین دو روز پیش از سفر، دو نفر را به بروکسل اعزام کردیم که تعاملات را شکل دهند و وضعیت را بررسی کنند.
سفر زاکانی در شرایطی اتفاق افتاد که پاسکال اسمت مسئول شهرسازی و امور بینالمللی شهرداری بروکسل در پی بروز اعتراضهای گسترده به سفر علیرضا زاکانی، شهردار تهران به بروکسل از سمت خود استعفا کرد. البته اسمت پیش از اعلام استعفای خود خاطر نشان کرده بود که تصمیم نهایی برای دعوت از زاکانی از سوی وزارت خارجه بلژیک اتخاذ شده بود.
این در حالی است که حاجا لحبیب وزیر خارجه بلژیک به دلیل صدور ویزا برای حضور شهردارانی از ایران و روسیه در نشست شهرداران ۳۰۰ شهر بینالمللی جهان از جمله کییف، کازان و تهران در بروکسل برای کنارهگیری از سمتش تحت فشار نمایندگان پارلمان این کشور قرار گرفته است.
پاسکال اسمت در یک کنفرانس خبری کناره گیری از سمت خود را اعلام کرده و تاکید کرد که هیچ خطای شخصی مرتکب نشده است.
اسمت همچنین در برابر نمایندگان بروکسل درباره این موضوع صحبت کرد با این حال وی بهعنوان یکی از اعضای دولت شهر بروکسل خود را مقابل شمار زیادی از نمایندگان مخالف که برای بازخواست او در جلسه عمومی پارلمان شهری بروکسل آمده بودند تنها دید.
اسمت گفت که او هیچ فشاری بر وزارت امور خارجه اعمال نکرده است و افزود که اگر اخطاریهای از نهادهای فدرال مسئول صدور ویزا دریافت میکرد دعوت نامههای بحث برانگیز را پس میکرد.
وی تاکید کرد که تمامی اسناد و مدارک مربوط به تبادلات وی درباره دعوت و صدور ویزا برای مقامات ایران به پارلمان داده شده است.
با این وجود حاجا لحبیب مدعی شده، پاسکال اسمت در حالی اصرار داشت که علیرضا زاکانی را دعوت کند که وزارت امور خارجه این کشور پیش از سفر، مخالفت خود برای صدور ویزای شهردار تهران به او اعلام کرده است.
دریا صفایی، نماینده پارلمان بلژیک در توییتی در واکنش به استعفای این مقام شهرداری بلژیک گفت: «این که پاسکال اسمت، مسئولیت خود را برعهده می گیرد، صحیح است، اما مسئولیت نهایی برعهده وزیر خارجه است، او نمیتواند در سمتش باقی بماند».
حضور شهردار تهران در این نشست یک ماه پس از مبادله بحثبرانگیز یک دیپلمات ایرانی با امدادگر بلژیکی زندانی در تهران رخ داد. اولیویه واندکاستیل، ۴۲ ساله، در سفری به ایران در فوریه ۲۰۲۲ دستگیر و در ژانویه گذشته به ۴۰ سال زندان و تحمل ۷۴ ضربه شلاق به اتهام جاسوسی محکوم شد.
وزارت خارجه بلژیک پس از ماهها جدال با احزاب مخالف دولت بر سر تصویب و اجرایی شدن قانون جدید تبادل زندانیان، امکان مبادله اسدالله اسدی، دیپلمات ایرانی زندانی به جرم تلاش برای اجرای طرح عملیات تروریستی در اروپا را با واندکاستیل، امدادگر بلژیکی فراهم کرد.
براساس اعلام امیر عبداللهیان وزیر امور خارجه ایران ، اسدالله اسدی در تاریخ ۲۶ می ۲۰۲۳ طی توافق مبادله زندانیان میان ایران و بلژیک همزمان با آزادی اولیویه واندکاستیل به کشور خود بازگشت. این توافق با میانجیگری دولت عمان صورت پذیرفته است.
در شرایط کنونی وزیر خارجه بلژیک به دلیل سفر زاکانی به بروسکل تحت فشار افکار عمومی برای استعفا قرار دارد.
حاجا لحبیب 52 ساله، روزنامه نگار بلژیکی – الجزایری وزیر تجارت خارجی و امور اروپایی بلژیک است. او از طرف حزب لیبرال فرانسوی زبان به عنوان وزیر خارجه در کابینه این کشور معرفی شد. وی به مدت 20 سال به عنوان خبرنگار و گوینده در رادیو فرانسوی زبان «آر تی بی اف» بلژیک کار کرد.
در یک سال اخیر وی بر برنامه اعلام بروکسل (پایتخت بلژیک) به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا در سال 2030 متمرکز بود.
خانم حاجا لحبیب در واکنش به این انتخاب گفت: دارای تجربه کار سیاسی نیستم اما منطقه را می شناسم. به عنوان یک خبرنگار، در میدان بودم. زمان آن رسیده است که در سیاست، تغییر ایجاد شود.
لحبیب در دوره فعالیت روزنامه نگاری اش گزارش هایی از مناطق جنگی به ویزه خاورمیانه و افغانستان تولید و منتشر کرد. در سال 2007 او فیلم مستندی درباره سرنوشت زنان در افغانستان تولید کرد که برنده جایزه اتحادیه اروپایی شد.
