#دانستنی_امدادی #حوادث #مواد_شیمیایی #خانگی #بیشتر_بدانیم
تقریباً در هر خانهای از فرآوردههایی استفاده میشود که حاوی ترکیبات و مواد شیمیایی خطرناک است.
فرآوردههای تمیزکننده شامل:
- تمیزکنندههای اجاق گاز
- تمیزکنندههای مجرای فاضلاب
- تمیزکنندههای چوب و فلزات
- تمیزکنندههای دستشویی (توالت)
- تمیزکنندههای کاشی، کف حمام و وان حمام
- سفیدکنندهها
- مواد مخصوص استخر و حوض آب
فرآوردههای مربوط به وسایل نقلیه شامل:
- روغن موتور
- مواد افزودنی به سوخت خودرو
- تمیزکنندههای کاربوراتور و انژکتور
- ضد یخهای تهویهای
- روغن مخصوص استارت
- روغن ترمز
- ضد یخ
فرآوردههای مربوط به باغبانی و چمنکاری شامل:
- علفکشها
- حشرهکشها
- مواد ضد قارچ/ مواد محافظ چوب
حشرهکشهای خانگی شامل:
- اسپری و دانه ضد مورچه
- اسپری و دانه ضد سوسک
- شامپوها و دافعهای کک
- اسپری ضد ساس
- حشرهکشهای گلهای خانگی
- دفع کنندههای بید
- سموم و دانههای ضد موش خانگی و صحرایی
فرآوردههای رنگکاری و کارگاهی شامل:
- چسب و ترکیبات چسبناک
- مواد مورد استفاده در رنگ کاری وسایل خانگی
- رنگ یا روغن لعاب
- رنگها و روغنهای مخصوص پرداخت وسایل و اثاثیه خانگی
- تینر و مواد رنگبر
- مواد مخصوص عکاسی
- تثبیت کننده و سایر حلالها
فرآوردههای متفرقه شامل:
- باتری
- ترمومترها و ترموستاتهای حاوی جیوه
- چراغهای فلورسنت
- آسفالت و مواد قیری
سایر فرآوردههای قابل اشتعال شامل:
- مخازن گاز پروپان و کپسولهای حاوی گاز متراکم
- نفت سفید و سایر حاملهای انرژی
- گاز فندک
هر چند که خطر ناشی از حادثه مرتبط با مواد شیمیایی چندان زیاد نیست، اما آشنایی با نحوه مدیریت این مواد و چگونگی مقابله با این حوادث میتواند دامنه و حجم خسارات و تلفات وارده را کاهش دهد.
اقدامات محافظتی حوادث مواد شیمیایی خانگی قبل از وقوع حادثه
- فقط به اندازهای خرید شود که مورد نیاز است. میتوان مقدار باقیمانده را به همسایگان یا فروشندگان و یا سایر سازمانهای غیرانتفاعی یا نهادهای دولتی هدیه نمود. مثلاً مواد آفتکش را میتوان به یک گل فروشی یا باغبان داد. گروههای تئاتری معمولاً نیاز به رنگ دارند. در برخی جوامع سازمانهایی برای جمعآوری و دفن این گونه مواد تشکیل شدهاند.
- فرآوردههای حاوی مواد خطرناک را همواره باید در ظرف اصلی خود نگهداری نمود و نباید برچسبها را برداشت، مگر آنکه ظرف اصلی خراب و غیرقابل استفاده شود. در چنین وضعی میتوان ماده خطرناک را به ظرف دیگری انتقال داده و دوباره روی آن برچسب زد.
- نباید مواد خطرناک را در ظروف مخصوص غذا نگهداری کرد.
- نباید مواد خطرناک خانگی یا مواد زاید را با سایر فرآوردهها مخلوط کرد. مواد ناسازگار مثل آمونیاک و کلر ممکن است با همدیگر وارد واکنش شده، آتش بگیرند یا منفجر شوند.
- توصیههای کارخانه سازنده در رابطه با استفاده صحیح از ماده مورد نظر رعایت شود.
- نباید هنگام استفاده از مواد شیمیایی خانگی سیگار کشید.
- نباید در مجاورت شعله آتش از اسپری مو، مواد پاک کننده، رنگها یا آفتکشها استفاده کرد، زیرا ذرات پراکنده موجود در هوا (که نمیتوان آنها را مشاهده یا استشمام نمود) ممکن است شعلهور شده یا منفجر شوند.
- مواد شیمیایی ریختهشده را باید فوراً پاک کرد. میتوان از پارچه کهنه برای تمیز کردن ماده ریخته شده استفاده کرد. بهتر است دستکش و عینک محافظ بپوشید. مواد آغشته به پارچه کهنهها باید در فضای بیرون تبخیر شده و بعداً در کاغذ روزنامه پیچیده و در کیسهای بدون منفذ پلاستیکی در داخل سطل زباله گذاشت.
- مواد خطرناک را باید به طرز صحیح دفن کرد. زباله حاوی مواد خطرناک خانگی را باید تحویل کارکنان برنامه جمعآوری زباله مخصوص داد. میتوان برای آشنایی با این برنامه و کسب اطلاعات بیشتر در مورد آن به مقامات محلی مسئول مراجعه کرد.
در زمان وقوع حادثه
- اگر خطر آتشسوزی یا انفجار وجود دارد، باید فوراً محل سکونت یا کار را ترک نمود. نباید وقت را صرف تلفن کردن به اداره آتش نشانی یا جمعآوری وسایل کرد. میتوان از بیرون با تلفن همراه یا از طریق تلفن همسایه به آتشنشانی زنگ زد.
- برای دوری از استنشاق دودهای سمی بهتر است در نقطهای مرتفع و دور از محل سکونت یا کار مستقر شد.
- اگر کسی با ماده خطرناک خانگی تماس پیدا کرده باشد، باید ظروف حاوی آن ماده را پیدا کرده، اطلاعات لازم در مورد آن را به دست آورده و فوراً به اورژانس زنگ بزند.
- توصیههای کارکنان مرکز فوریتهای پزشکی و امدادی را به دقت رعایت کند. ممکن است توصیههای موجود روی برچسب به روز نبوده یا نامناسب باشند. فرد مسموم نباید هیچ ماده خوراکی بخورد مگر آنکه مأموران اورژانس چنین توصیهای را کرده باشند.
علایم مسمومیت ناشی از مواد شیمیایی خانگی عبارتند از:
- تنفس مشکل
- تحریک چشمها و پوست، گلو و مجرای تنفسی
- تغییر رنگ پوست
- سردرد و تاری دید
- سرگیجه
- عدم تعادل و فقدان همآهنگی
- دردهای شکمی و اسهال
در صورت مشاهده علائم فوق، باید از مرکز فوریتهای پزشکی و مرکز کنترل مسمومیتها کمک پزشکی درخواست شود.
بررسی هرچند وقت یکبار محل سکونت یا کار
احتمالاً ترکیبات مواد شیمیایی خانگی خطرناک فراوانی در محل سکونت یا کار وجود دارند. بهتر است خانه را به نحوی بازرسی کرده و محل این مواد را پیدا کرد. باید از قبل لیستی شامل مواد خطرناک خانگی تهیه شود تا به عنوان راهنما بتوان از آن استفاده کرد. اگر ماده خطرناک پیدا شد، باید در مقابل اسم آن علامت گذاشته و مشخص کرد که آیا اقدامات لازم در مورد نحوه استفاده، نگهداری و دفن آن، طبق توصیههای کارخانه سازنده، انجام شدهاست یا خیر. نگهداری مواد شیمیایی خانگی در جایی دور از دسترس کودکان اهمیت زیادی دارد. یادمان باشد که فرآوردههایی نظیر اسپری مو و بوبرها، لاک ناخن و لاکبرها، پاککنندههای دستشویی و روغن جلا همگی جزء مواد خطرناک خانگی محسوب میشوند.
منبع: جمعیت هلال احمر استان البرز
گردآوری شده توسط پایگاه دانستنی آنلاین
