«دانستنی آنلاین»- احسان انصاری:روسیه در آستانه یک جنگ داخلی قرار گرفته است.تحولات امروز روسیه نشان می دهد ولادیمیر پوتین که پس از جنگ اوکراین و تقابل با غرب خود را در شمایل یک رهبر پیروز می دید با چالش جدی داخلی مواجه شده است.
رهبر گروه شبه نظامی واگنر روز جمعه ارتش روسیه را به انجام حملات مرگبار علیه نیروهای این گروه متهم کرد. وی خواستار قیام علیه فرماندهی نظامی روسیه شد موضوعی که منجر به این شد که وی بلافاصله مورد هدف تحقیقات بر سر «شورش مسلحانه» قرار گیرد.
ماهها بود که خبرهایی پراکنده از اختلاف میان پریگوژین و نیروهای واگنر با نیروهای ارتش روسیه و شخص وزیر دفاع، سرگئی شویگو، به گوش میرسید و واگنریها، ارتش روسیه را به بی کفایتی در جنگ اوکراین و عدم پشتیبانی از خود در این جنگ متهم میکردند و پریگوژین نیز هر از گاهی تهدید میکرد نیروهای خود را از خطوط مقدم جنگ خارج کند.
نمونه اخیر چنین اختلافی را در جنگ بر سر باخموت شاهد بودیم که پریگوژین بارها وزارت دفاع روسیه را متهم کرد که از نیروهای این گروه در میدان نبرد حمایت نمیکند و تجهیزات کافی به آنها نمیرساند. در آخر هم پریگوژین دستور داد نیروهای واگنر از این شهر خارج شوند و کنترل آن در اختیار نیروهای روسیه گذاشته شود که پس از ماهها نبرد نتوانسته بودند آن را تصرف کنند.
اختلاف پنهان و آشکار میان دو طرف ادامه یافت تا اینکه شب گذشته پریگوژین در پیامی تلگرامی به سیم آخر زد و مدعی شد نیروهایش با موشک هدف حمله قرار گرفتهاند و او انتقام خواهد گرفت.
پریگوژین که زمانی از متحدان نزدیک ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه محسوب میشد و به او “سرآشپز پوتین” هم میگفتند، در پیامش گفت: شورای فرماندهان واگنر تصمیم گرفته که شرارت رهبری نظامی روسیه باید متوقف شود.
او تاکید کرد: آنهایی که امروز سربازان ما را نابود کرده و جان دهها هزار سربازان روسی را گرفتهاند، مجازات خواهند شد.
ماهها بود که پریگوژین، فرماندهی عالی روسیه را به سوءاستفاده از جنگ اوکراین و ناکامی در آن متهم میکرد و بارها و بارها وزیر دفاع و فرماندهی نظامی این کشور از سوی او متهم میشدند.
وزارت دفاع روسیه هم که در ماههای اخیر در مظان اتهامات گسترده قرار گرفته بود در اوایل ماه جاری میلادی تصمیم گرفت تا همه “مزدوران” را تحت کنترل گیرد و با آنها قرارداد امضا کند؛ حرکتی که به عنوان تلاش برای تسلط و کنترل بر گروه واگنر دیده شد.
با این حال پریگوزین زیر بار نرفت و حاضر نشد تا در برابر سلسله مراتب نظامی روسیه قد خم کند.
وی ساعاتی پس از حمله ادعا شده به اردوگاه واگنر در اظهاراتی ملتهب وزارت دفاع روسیه را متهم کرد که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه را در مورد تهدیدی که اوکراین پیش از حمله فوریه ۲۰۲۲ داشت، فریب داده است. او همچنین انگیزههای روسیه برای جنگ را زیر سوال برد.
فرار دست راست پوتین از مقر وزارت دفاع روستوف
در تازه ترین تحولات روسیه واگنر ادعا کرد که رئیس ستاد کل روسیه والری گراسیموف از روستوف فرار کرده و در منزل یکی از دوستانش مخفی شده است. پریگوژین اعلام کرد که اگر گراسیموف رئیس ستاد کل ارتش و وزیر دفاع شویگو نزد او نیایند، پی ام سی واگنر به مسکو خواهد رفت.
واگنر همچنین در صفحه خود در شبکه مجازی پیامی را برای پوتین رئیس جمهور روسیه ارسال کرد و نوشت: اشتباه کردی و پیامد این انتخاب اشتباه سخت و بد است.
گروه واگنر در ادعایی اعلام کرد روسیه به زودی رییس جمهور جدید خواهد داشت! این گروه در پیامی که در صفحه خود در شبکههای اجتماعی منتشر کرد پوتین را به انتخاب تصمیم اشتباه متهم کرد.
تازه ترین ارزیابی اطلاعاتی وزارت دفاع بریتانیا میگوید که برخی از واحدهای واگنر «از طریق استان ورنژ به سمت شمال حرکت میکنند و تقریباً مطمئنا هدفشان رسیدن به مسکو است».
وزارت دفاع بریتانیا می گوید که واگنر «به احتمال قریب به یقین» مراکز کلیدی در روستوف-نا-دونو را اشغال کرده است.
وزارت دفاع بریتانیا این شورش را به عنوان «مهم ترین چالش برای دولت روسیه در زمان های اخیر» توصیف میکند و میگوید نیروهای گروه واگر «حداقل در دو نقطه از اوکراین اشغالی به روسیه رفتند».
وزرات دفاع بریتانیا میگوید در ساعات آتی، وفاداری نیروهای امنیتی روسیه، به ویژه گارد ملی روسیه، کلید وقایع بعدی این بحران خواهد بود.
واکنش پوتین به کودتا در مسکو
پوتین در سخنرانی امروز خود درباره وقایع شب گذشته گفت: نیروهای واگنر با یک توطئه جنایتکارانه به شورشی مسلحانه کشیده شدند.
پوتین افزود: آنچه امروز با آن رو به رو هستیم خیانت داخلی است و ما در روسیه به اتحاد همه نیروها نیاز داریم. باید اختلافات کنار گذاشته شود. به جنگجویان واگنر هشدار میدهم در زمانی که روسیه با مبارزه سختی مواجه است، تسلیم ماجراجوییهای جنایتکارانه نشوند. هر گونه ناآرامی داخلی تهدیدی مرگبار برای دولت و به مثابه یک سیلی برای مردم روسیه است. برخی تلاش دارند تا کشور به سمت جنگ داخلی سوق داده شود.
وی ادامه داد: من برای زندگی و امنیت مردم روسیه و کشور میجنگم و اکنون روسیه به اتحاد همه نیروهایش نیاز دارد. آنچه ما با آن روبهرو هستیم خیانت داخلی و به منزله خنجر از پشت است. منافع شخصی به خیانت به کشور منجر شده و به همین دلیل نیروهای ما با آن درگیر هستند. همه کسانی که مسیر خیانت را در پیش گرفتهاند، مجازات خواهند شد و به نیروهای مسلح دستورات لازم داده شده است.
رئیس جمهوری روسیه تصریح کرد: من به عنوان رئیس جمهور و فرمانده کل قوا هرآنچه ممکن باشد برای دفاع از کشور انجام خواهم داد و کسانی که سازماندهی کرده و شورش مسلحانه راه انداختهاند، پاسخگو خواهند شد. هرکس شورش را سازماندهی میکند، در تلاش است کشور را به تسلیم و جنگ داخلی سوق دهد. وضعیت ضد تروریستی در مسکو و تعدادی از استانها اعلام شده و اقداماتی برای بازگرداندن ثبات به روستوف انجام خواهد شد. من از کسانی که به این مسیر میروند میخواهم که این اقدامات جنایتکارانه را کنار بگذارند.
واکنشهای بینالمللی به تحولات داخلی روسیه
کشورهای غربی در بیانیههای جداگانه ای اعلام کردند که تحولات روسیه را از نزدیک دنبال میکنند، از طرفی رئیس جمهور بلاروس نیز در تماس با پوتین در جریان آخرین تحولات این کشور قرار گرفت.
مسئولان کاخ سفید اعلام کردند که ایالات متحده اتفاقات روسیه را از نزدیک دنبال میکند و اوضاع به اطلاع بایدن رسیده است.
در همین حال، مسئولان کییف مدعی شدند این اتفاقات را تنها شروع بحران روسیه میدانند.
میخائیلو پودولیاک مشاور رئیس جمهور اوکراین در توییتر نوشت: «شکاف بین نخبه روس بسیار عمیق و واضح است. تظاهر به اینکه همه چیز تحت کنترل است، فایدهای ندارد».
وزارت دفاع بریتانیا اما اتفاقات جمعه شب روسیه را «بزرگترین چالش» روسیه در دوران جدید برشمرد و افزود: «وفاداری نیروهای روسیه بهویژه گارد ملی این کشور، تعیین کننده است».
رئیس جمهور بلاروس هم در تماسی با پوتین، تحولات این کشور را جویا شد. دفتر ریاست جمهوری بلاروس اعلام کرد که پوتین، لوکاشنکو را در جریان امور قرار داده است.
دولت فرانسه نیز همچون ایالات متحده اینگونه اظهار نظر کرد که «رئیسجمهور ماکرون، اتفاقات روسیه را از نزدیک دنبال میکند.» کاخ الیزه افزود: «تمرکز ما همچنان بر روی پشتیبانی از اوکراین معطوف است».
رئیس جمهور لهستان هم اظهار داشت که با نخستوزیر و وزیر دفاع خود در مورد تحولات روسیه گفتگو کرده و ورشو تحولات را از نزدیک دنبال میکند.
آندری دودا افزود: «اتفاقاتی که در پشت مرزهای شرقی ما در جریان است را به دقت دنبال میکنیم».
سخنگوی دفتر رسانهای دولت آلمان نیز اعلام کرد که صدر اعظم آلمان، در جریان امور قرار گرفته و ما تحولات دیشب و امروز روسیه را از نزدیک دنبال میکنیم.
وزرای خارجه سوئد و استونی نیز هرکدام در پیام هایی جداگانه اعلام کردند که این تحولات مهم را از نزدیک زیر نظر دارند. در همین حال وزارت خارجه ایتالیا نیز به شهروندان خود که در روسیه حضور دارند، هشدار داد.
