تولید ثروت و رشد اقتصادی از سه طریق ممکن است اول از طریق سرمایهگذاری و دوم از طریق بهبود بهرهوری و سوم از طریق نسبتی از این دو یعنی سرمایهگذاری و بهرهوری است.
به گزارش دانستنی انلاین ، کشوری مثل مالزی بیش از هفتاد درصد از هفت درصد رشد اقتصادی خود را از طریق بهرهوری کسب کرد. پس تمرکز بر بهرهوری از منابع موجود باید مدنظر قرار گیرد.
کشورهای توسعهیافته تمرکز رشد اقتصادی خود را بر بهبود بهرهوری گذاشتهاند و در کشور ما که با تحریمهای مداوم پس از انقلاب مواجه هستیم و همچنین یکی از راههای اقتصاد مقاومتی نهادینهسازی کردن مشارکت مردمی در بهبود بهرهوری بخشهای کشاورزی، صنعتی و خدماتی کشور است و تعیین جایزه برای مشارکتکنندگان مردمی در این موضوع در کشورهای توسعهیافته راهکار پذیرفتهشدهای است.
در کشورهای توسعهیافته ازجمله کشور ژاپن برای نهادینه کردن تعالی سازمانی و بهبود بهرهوری در سال ۱۹۵۰ مبادرت به تعیین یکی از قدیمیترین جوایز کیفیت و بهرهوری، بنام «جایزه دمینگ» کرد و مهمترین مفاهیم کلیدی و ارزشی در جایزه دمینگ به شرح زیر است:
1- مشتری مداری
2- نگرش سامانهای
3- بهبود مستمر
4- مسئولیتپذیری عمومی
5- ایمنی و قابلیت اطمینان
6- کنترل فرآیند آماری
7- فرآیند گرایی
همانطور که ملاحظه میشود کانون توجه جایزه دمینگ بر برنامهریزی، اجرا و بررسی بهگونهای که معایب و مشکلات بهصورت گروهی شناسایی و نهایتاً نسبت به حذف آنها اقدامات اصلاحی مناسب انجام گیرد. این جایزه برای نخستین بار به فرایند خودارزیابی میپردازد. جایزه دمینگ از 10 حوزه اصلی تشکیلشده است که هر یک از حوزهها شامل تعدادی معیار است درمجموع ۶۴ معیار را شامل میشود:
حوزه ۱- خطمشی:
1- تعیین خطمشیهای مدیریت کیفیت و کنترل کیفیت
2- روش استقرار خطمشی
3- قابلیت تنظیم و سازگاری خطمشیها
4- استفاده از روشهای آماری
5- تغییرات ماهیتی و توسعه خطمشیها
6- بازنگری خطمشیها و نتایج بهدستآمده
7- رابطه بین خطمشیها و برنامهریزی کوتاهمدت و بلندمدت
حوزه ۲- سازمان و عملیات:
8- واضح بودن محدودهها، اختیارات و مسئولیتها
9- شایستهسالاری در تفویض اختیارات
10- همکاریهای درون قسمتی
11- کارگروهها و فعالیتهای آنها
12- بهکارگیری کارکنان
13- بهکارگیری فعالیتهای دوایر کنترل کیفیت
14- تشخیصهای کنترل کیفیت
حوزه ۳- آموزشوپرورش و اشاعه آن:
15- نتایج و برنامههای آموزشی
16- کیفیت آگاهیها و کنترل آن، میزان درک و آگاهی نسبت به کنترل کیفیت
17- آموزش و میزان اشاعه مفاهیم و روشهای آماری
18- اشتیاق به درک اثربخشی کنترل کیفیت
19- آموزش مرتبط با شرکت (بین پیمانکاران و فروشندگان جزئی)
20- فعالیتهای دوایر کنترل کیفیت
21- سامانه پیشنهاد راههای بهبود و شرایط واقعی آن
حوزه ۴- جمعآوری و استفاده از اطلاعات:
22- جمعآوری اطلاعات خارجی
23- انتقال اطلاعات بین قسمتها
24- سرعت انتقال اطلاعات (استفاده از رایانهها)
25- پرورش دادهها، بررسی آماری اطلاعات و استفاده از نتایج آن
حوزه ۵- تجزیهوتحلیل:
26- انتخاب کردن مسائل و موضوعات کلیدی
27- مناسب بودن رویکردهای تجزیهوتحلیل
28- بهکارگیری روشهای آماری
29- مرتبط بودن با فناوریهای مناسب
30- تجزیهوتحلیل کیفیت و فرآیند
31- بهکارگیری نتایج تحلیلها
32- اصرار ورزیدن بر پیشنهادهای بهبود
حوزه ۶- استانداردسازی:
33- طبقهبندی استانداردها
34- روش استقرار، تجدیدنظر و منسوخ کردن استانداردها
35- نتایج استقرار، تجدیدنظر و منسوخ کردن استانداردها
36- محتویات استانداردها
37- بهکارگیری روشهای آماری
38- جمعآوری فناوریها
39- بهکارگیری استانداردها
حوزه ۷-کنترلها:
40- سامانههای کنترل کیفیت و ارتباط با موضوعاتی نظیر هزینه و کمیت
41- کنترل عناصر و نکتهها
42- استفاده از روشهای آماری کنترل از قبیل نمودارهای کنترل دیگر مفاهیم آماری
43- کمک مالی به فعالیتهای گروههای کنترل کیفیت
44- شرایط فعلی فعالیتهای کنترل
45- وضعیت موادی که تحت کنترل میباشند.
حوزه ۸- تضمین کیفیت:
46- روش اجرایی توسعه محصولات و خدمات جدید
47- ایمن بودن و مصون بودن در قبال محصول
48- رضایتمندی مشتری
49- فرآیندهای طراحی، تجزیهوتحلیل، کنترل و بهبود
50- توانایی فرآیندها
51- مجهز شدن به ابزار اندازهگیری، گیج، آزمون و بازرسی
52- نگهداری تجهیزات و کنترل تأمینکنندگان خرید و خدمات
53- سامانه تضمین کیفیت و ممیزی آن
54- بهکارگیری روشهای آماری
55- ارزیابی و ممیزی کیفیت
56- حالت واقعی از تضمین کیفیت
حوزه ۹- نتایج:
57- نتایج اندازهگیریها
58- نتایج اساسی و ذاتی از کیفیت، خدمات، زمان تحویل، هزینه، سود، ایمنی، محیطزیست و…
59- نتایج نامحسوس
60- اقدامات برای غلبه بر نقص
حوزه ۱۰- برنامهریزی برای آینده:
61- شناسایی و درک وضعیت فعلی و طرح
62- اقدامات برای غلبه بر نقص
63- برنامه پیشرفتهای آینده
64- ارتباط با برنامههای بلندمدت
ماده واحده:
سازمان برنامهوبودجه (سازمان ملی بهرهوری ایران) موظف است ظرف مدت یک ماه دستورالعمل اجرایی این قانون را تهیه و ابلاغ کند.
متولی اجرای این قانون سازمان ملی بهرهوری ایران تعیین میگردد و سازمان مذکور با شرایط زیر مبادرت به اقدام خواهد کرد:
1- نحوه ارائه پیشنهاد برای تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی در همه امور بهطور ایمن و با حفظ مالکیت معنوی فراهم گردد.
2- جایزه مشارکت بهرهوری ایران حداقل معادل یک میلیونم از ارزشافزوده با اجرای هر پیشنهاد تعیین میشود و قابلافزایش متناسب با بهرهوری ایجاد شده است.
3- اعتبارات این قانون از محل کاهش اعتبارات دستگاههای اجرایی که از طریق اجرای هر پیشنهاد حاصل خواهد شد تأمین و پرداخت خواهد شد.
4- سازمان برنامهوبودجه موظف است بر اساس گزارش سازمان ملی بهرهوری اعتبارات مشمول اجرای این طرح را از کسر اعتبارات پیشنهادهای مربوط به هر دستگاه اجرایی کسر و معادل چهار میلیونم به سازمان مذکور اختصاص دهد و مابقی را برای افزایش اعتبارات دستگاههای اجرایی و شرکتهایی که در بهبود بهرهوری دستگاه خود موفق بودند و توسط سازمان فوق ارزیابی و شناسایی شدند، برای بهبود کیفیت اختصاص دهد.
5- در روشهای اجرایی در تمامی مراحل استفاده از فناوری و نوآوری الزامی است.
6- …
