دانستنی آنلاین: دهم مرداد ماه چهلمين روز از فصل تابستان است که ايرانيان باستان اين روز را جشن مي گرفتند و آن را جشن چله تابستان يا چله تموز مي ناميدند.
به گزارش پایگاه خبری دانستنی آنلاین تموز در تقویم کهن ایرانی گرم ترین ماه سال است.
«چله بزرگ» یکی از جشنهای ایرانی بوده که امروزه فراموش شدهاست .
تنهادر جنوب خراسان طولانی ترین روز سال راجشن میگیرندالبته نه با آن اهمیتی که برای شب چله زمستان یا یلدا قائل هستند.
چهل یا چله تموز حدودا از اول تیر ماه شروع میشده و تا دهم مرداد ماه ادامه مییافته است.
معمولا شروع این چهل روز با طولانی ترین روز سال شروع میشود.
طولانی ترین روز سال
معمولا روزهای اول تیر و یا روز ۳۱ خرداد (۲۱ژوئن) طولانیترین روز سال در نیمکره شمالی زمین است.
زیرا در این روز خورشید نسبت به روزهای گذشته به اندازه بخشی از ثانیه بیشتر در آسمان باقی خواهد ماند و روز را طولانی تر خواهد کرد.
به دلیل اینکه سیاره زمین حول محور خود با درجه ۵/۲۳ در حرکت است طی روزی خاص از سال و با به حداقل رسیدن فاصله منطقه قطبی با خورشید این پدیده که به انقلاب تابستانی نیز شهرت دارد رخ میدهد.
در برخی از سالها این اتفاق ۳۰ خرداد (۲۰ ژوئن) رخ میدهد و در برخی سالها ۳۱ خرداد (۲۱ ژوئن)و یا اول تیر ماه اتفاق میافتد.
این پدیده برای گذشتگان نیز شناخته شده بودهاست در ایران جشن نیلوفر و یا چله تموز با این پدیده ارتباط داشتهاست و در قدیم علی رغم اینکه ابزارهای دقیق سنجش زمان وجود نداشت و تنها از چارطاقیها و خانه فنجان یا ساعت آبی تا حدودی ساعت آفتابی استفاده میشد اما با همین ابزارهای ساده، طولانی ترین روز سال و کوتاه ترین روز سال را با کمی اختلاف تعیین میکردند.
۴ قرن قبل از تولد مسیح برای این روز تقویمی طراحی کرده بودند که با استفاده از نور خورشید زمان دقیق آن مشخص میشد.
چله تموز در خراسان
خراسان یکی از جاهایی است که جشن چله تموز هنوز در آن کم و بیش وجود دارد.
در تقویم محلی بیرجند«چله بزرگ» تابستان از اول تیر ماه شروع میشود و تا دهم مرداد ماه ادامه مییابد و «چله خرد» تابستان از دهم مرداد شروع و تا سیام این ماه ادامه دارد.
در جنوب خراسان از اول تیر ماه تا دهم مرداد ماه را «چله تموز»، از دهم مرداد ماه تا آخر این ماه را «چله خرد»، از اول دیماه تا دهم بهمن ماه را «چله کلو»، از دهم بهمن ماه تا آخر این ماه را «چله خرد» میگویند.
در قدیم روزهای بعد از نوروز را به دو چهل تقسیم میکردند چل روز اول که چله معتدل است و چل روز بعد که روزهای گرما است بعد از چله دوم چله تموز شروع میشود که داغ ترین روزهای سال است.
منبع بیتوته
