دود راهکار جلوگیری از سرمازدگی باغات

سرمازدگی باغات

سرمازدگی باغات میوه و محصولات کشاورزی که در مناطق سردسیر و معتدل قرار دارند اتفاقی است که بعضی سال ها در ابتدای سال و بهار می افتد و این امری است که برای باغداران این نواحی کاملا طبیعی و پذیرفته شده است.

البته همانگونه که می دانیم، سرما و یخبندان برای کشاورزی (زراعت و باغبانی) بخودی خود و همیشه واقعه ای نا مبارک نیست. بلکه؛ در بسیاری موارد کاملا پدیده ای پذیرفته شده است و حتی می‌توان گفت جزئی از نیاز اکولوژیکی گیاهان تلقی می‌شود؛ مخصوصا برای کنترل آفات، امراض و بیماری های گیاهی بسیار مفید و ضروری است.

اما این پدیده و تنش سرمایی و یخبندان ها بیشتر هنگامی خسارت زا و زیان بار شود که به صورت ناگهانی و با نوسانات دمایی شدید و به شکل تشعشعی و در فصل بهار باشد.

براین اساس ایجاد شرایطی برای مقاومت در برابر سرما به عنوان یک پدیده و ابزار کمکی برای جلوگیری از بروز خسارت های ناشی از سرما و یخبندان برای باغداران و کشاورزان اهمیت ویژه‌ای دارد.

سرمای دیررس بهاره موجب آسیب دیدن جوانه های تازه بیدار شده درختان میوه و حتی میوه های تازه تشکیل شده می شود.

میوه های تازه تشکیل شده نسبت به گلها حساس ترند و در ۵ _ درجه بشدت آسیب می بینند.

روش های جلوگیری از خسارت سرمازدگی باغات

روش های مختلفی برای جلوگیری از سرمای دیررس بهاره پیشنهاد شده که در اینجا به برخی از آنها اشاره می شود :

روش های پیشگری اولیه برای جلوگیری از خسارت سرمازدگی باغات

۱ _ استفاده از ارقام درختان دیر گل

انتخاب و استفاده از ارقام دیر گل و مقاوم معرفی شده توسط مراکز تحقیقاتی

۲ _ استفاده از ترکیبات شیمیایی

به عنوان مثال استفاده از اتفن در درختان میوه هسته دار در پاییز موجب تاخیر ۴ تا ۱۲ روزه در بهار می شود و یا استفاده از هورمون نفتالین استیک اسید در بهار موجب تاخیر ۱الی ۲ هفته ای در گلدهی می شود و یا انواع ضد یخ های جدید.

۳ _دقت در انتخاب محل احداث باغ

انتخاب محل احداث باغات در مناطق شیبدار و کنار تپه های ماهور همچنین در شیب های شمالی و در کنار جنگل ها، رودخانه ها، برکه ها و حاشیه سواحل که دارای هوای مرطوب و نقطه شبنم بالا هستند، آسیب سرمای بهاره را کاهش می دهند.

روش های پیشگری پس از هشدار

۱ _ پاشیدن آب بر روی درختان

پاشیدن آب در دمای صفر درجه بر روی شاخه های درختان موجب تشکیل لایه نسبتاً عایق یخ در اطراف جوانه می شود. به ازاء هر لیتر آب که یخ می شود ۸۰  کیلو کالری گرما آزاد می‌شود.

۵ _ تدابیر زراعی و مدیریتی

از عمده ترین این تدابیر می توان به تغذیه مناسب، اصلاح سیستم های آبیاری، مبارزه اصولی با علف های هرز، کف زنی، شخم، هرس مناسب و بموقع، سر شاخه زنی، پیوند سرشاخه با ذخیره ژنی پیوندک ارقام مقاوم مخصوصا در باغات قدیمی و سنتی و…

۶ _ ایجاد دود برای کاهش تشعشع

در شب هایی که احتمال بروز سرما توسط سازمان هواشناسی اعلام می شود، سوزاندن کاه و کلش و لاستیک موجب ایجاد دود در هوا و مانع انعکاس تشعشع حرارت با طول موج های بلند به طرف بالا شده، دمای باغ حفظ می شود.

۷ _ ایجاد باد شکن در اطراف باغات

کشت درختان باد شکن نظیر چنار،زبان گنجشک، افرا و غیره در جهت شمالی که باد های سرد می ورزد موجب محافظت درختان میوه از سرما می شود.

۸ _ گرم کردن باغات

گرم نگهداشتن باغ با روشن کردن بخاری های باغی و دمنده های طراحی شده توسط محققین کشور. دستگاه های دمنده هوای گرم کننده برای جلوگیری از یخ زدگی و سرمازدگی باغات و محصولات زراعی در کشور طراحی شده است.

این دستگاه ها انطباق زیادی با کشاورزی و بخصوص باغداری کشور دارند. استفاده از این دستگاه ها یکی از بهترین روش های حفاظتی فعال برای استفاده در باغات و مزارع کشور است که به نوعی با تنش سرمازدگی بهاره مواجهند.

این دستگاه های دمنده در واقع یک بخاری باغی متحرک مجهز به یک محفظه آتش و یک فن قوی هستند که باعث افزایش دمای هوای محیط و حفاظت از گیاهان می شوند.

مکانیزم این دستگاه ها بسیار ساده هستند و به راحتی به انواع تراکتور متصل و جابجا می‌شوند.

در مواقعی که سرمای هوا به وضعیت بحرانی می رسد زمان و مکان شروع به کار دستگاه به کمک سیستم هوشمندی که در باغات نصب می شود برای باغداران مشخص می‌شود.

روش های فعال جلوگیری از خسارت سرمازدگی باغات

در این بخش به روش های فعال حفاظت در برابر سرمازدگی که می توانند توسط باغداران وکشاورزان کاربردی باشند، اشاره می شود:

۱-به تعویق انداختن هرس زمستانه در باغاتی که هنوز اقدام به هرس ننموده اند.

۲-عدم محلول پاشی عناصر غذایی محرک رشد بویژه کودهای حاوی نیتروژن و فسفر

۳-سمپاشی درختان هسته دار و گردو با مخلوط بردو یا اکسی کلرور مس

۴-حذف علف های هرز باغات با توجه به شرایط دمایی فصل جاری بدون انجام شخم و پابیل بصورتیکه کف باغ عاری از هر نوع پوششی باشد و در عین حال خاک سطحی برگردانده نشود.

۵-استفاده از پوشش هایی مانند کاه و کلش یا پلاستیک در مزارع توت فرنگی در صورتی که از پوشش پلاستیک در مزارع استفاده می شود لازم است در ابتدای روز پوشش برداشته شود و شب هنگام مجددا نصب شود.

۶-انجام آبیاری سبک در مزارع توت فرنگی در ابتدای روز(مرطوب شدن خاک تا عمق ۲۰ سانتیمتری کفایت می کند).

منبع: راه دانا