مشارکت کنندگان دولتی، رقیب خصوصی ها در صنعت نمایشگاهی

صنعت نمایشگاهی ایران به عنوان صنعتی خدماتی، همانند بسیاری از صنایع تولیدی، اوضاع چندان مناسبی ندارد . اگرچه پس از روی کار آمدن دولت یازدهم و بازتر شدن فضای بین المللی، اندکی از فشارها روی نمایشگاه ها کمتر شد و تعداد شرکت های خارجی متقاضی برای حضور در نمایشگاه ها افزایش یافت، اما در مقابل، افزایش رکود اقتصادی، باعث کاهش میزان کار و رونق اقتصادی در داخل کشور و در نتیجه ورشکستگی شرکت های داخلی شده است.

همین امر نیز تأثیر چشمگیری بر روند مبادلات تجاری و درنهایت کاهش برپایی نمایشگاه ها داشته است. این درحالی است که امروزه سهم عمده اي از تولید ناخالص داخلی بسیاري از کشورها را صنعت نمایشگاهی برعهده دارد. به طور مثال کشور سنگاپور که به محلی براي برگزاري همایش ها، کنفرانس ها و نمایشگاه هاي معتبردنیا بدل و از این طریق درآمد و ارزش ا فزوده ای حدود یک میلیارد دلار در سال و 15000شغل ازاین طریق ایجاد شده است.

ابزار نمایشگاه نقش بسیار بزرگتري را دراروپا ودیگر کشورها نسبت به ایالات متحده ایفا می کند . به عنوان مثال، برگزاري بیش از100 رویداد نمایشگاهی در اروپا با میانگین 77000 بازدید کننده در برابر22000 بازدیدکننده ایالات متحده نشان دهنده این موضوع است. در اروپا نمایشگاه ها بیش از 22درصد بودجه رسانه اي شرکت ها را به خود اختصاص داده اند که این رقم 3 تا 4 برابر میانگین بودجه نمایشگاهی شرکت ها در آمریکا است. نمایشگاه هانوفر ، بزرگترین نمایشگاه جهان با 5500 غرفه از 44کشوراست که به طور مرتب بیش از 500,000 شرکت کننده را در طول برگزاري رویدادهای خود به کشورآلمان می کشاند.

نرخ رشد فضاي نمایشگاهی با توجه به شرایط اقتصادي و اجتماعی و فرهنگی در نقاط مختلف جهان متفاوت است در اروپا این رشد 9درصد ،در آمریکا 22درصد و در آسیا 58درصد است. ارقام فوق نشان می دهند که بدون شک فضاي نمایشگاهی سریع تر از تعداد رویدادها رشد می کند. چین با ساختن سایت های برگزاری نمایشگاه های معتبر و بزرگ، به یک غول نمایشگاهی تبدیل شده و سالانه از این منظر درآمد بسیاری نصیب خود می کند البته باید در نظر داشت این تنها خود نمایشگاه و مبادلات موجود در آن نیست که موجب درآمدزایی می شود بلکه در برگزاري یک نمایشگاه صنایع و خدمات جانبی نظیر ساخت و ساز، دکوراسیون، هتل داري، رستوران داري، حمل و نقل و مانند آن نیز فعال می شوند که منجر به افزایش تولید ناخالص داخلی یک کشور خواهد شد.

این روند در کشور همسایه یعنی امارات نیز کاملاً مشهود است به طوری که اکنون مرکز نمایشگاهی دبی به عنوان یکی از معتبرترین مراکز نمایشگاهی خاورمیانه و آسیا تبدیل شده است و با توجه به ارتباطات بین المللی که این کشور با دنیا دارد، شرکت های خارجی هیچ محدودیتی برای حضور در نمایشگاه های این کشور متحمل نمی شوند و به راحتی می توانند علاوه بر تفریح در چند روز حضور در نمایشگاه که خود عاملی برای واریز درآمد خارجی به کشور برگزار کننده نمایشگاه است، از مزایای حضور در رویدادهای نمایشگاهی این کشور نیز برخوردار شوند.

مهتاج یک شرکت کننده در نمایشگاه نفت نیز درهمین خصوص به حضور شرکت های دولتی در نمایشگاه اشاره می کند و باانتقاد از این روند می گوید: در حالی که نمایشگاه پرطرفداری مانند نفت باید جایگاهی برای عرضه توانمندی ها و حضور بخش خصوصی باشد، بیش از نیمی از سالن ها به شرکت های دولتی اختصاص می یابد. وی این روند را در بسیاری از نمایشگاه های معتبر حاکم می داند و خاطرنشان می کند: قرار نیست نمایشگاه محلی براي حضور دوباره دولت باشد بلکه دولت باید با ایجاد زیرساخت ها، نظارت و پشتیبانی از نمایشگاه ها به رونق هرچه بیشتر بخش خصوص کمک کند نه آن که خود به عنوان یک مشارکت فعال بیش از نیمی از فضاها را اشغال کرده و فرصت حضور از دیگران را سلب نماید.

در این صورت مشارکت کنندگان دولتی، رقیب خصوصی ها در صنعت نمایشگاهی خواهند شد.

نکات گفته شده تنها قطره ای از دریای صنعت نمایشگاهی و سرعت رشد آن در دنیا است. شاید در این دنیا که سرعت پیشرفت در آن به سرعت نور می ماند، تعجب آور باشد که بسیاری از صنایع داخلی از حضور در نمایشگاه های وطنی سرباز می زنند آن هم به این دلیل که نمایشگاه های ایران را تنها “یک ویترین ” و ” نمایش” می دانند. نمایشی که تنها و تنها باید از کنار آن گذشت. همین دیدگاه باعث می شود که ضرورت کیفی سازی نمایشگاه ها بیش از پیش اهمیت یابد.

درهمین خصوص رضی میری نایب رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف با صراحت تأکید می کند که نمایشگاه حرفه ای ودرست ، در هر زمانی بالاخره تأثیرمی گذارد. اما وقتی نمایشگاه درست، تخصصی، علمی و حرفه ای نیست، نبودن آن بهتر از بودن آن است. وی تأکید می کند: منظورم از نمایشگاه تخصصی، صرف نمایشگاه تخصصی فرش نیست . تأکید من بر تخصص در برگزاری نمایشگاه است. در شرایط کنونی به عقیده من نمایشگاه های فرش ایران، به هیچ وجه تأثیرگذار نبوده اند. به گفته وی برخلاف نمونه های داخلی، در نمایشگاه های خارجی جنبه های حرفه ای گری به خوبی رعایت می شود. آنجا می توان به یک اعتماد فی مابین برای رسیدن به توافق دست یافت. حتی مبادلات به صورت نقدی انجام می شود. منظورم پرداخت نقدی نیست بلکه سیستمی به عنوان COD است که در دنیا وجود دارد اما در ایران هنوز چنین شرایطی فراهم نشده است. معمولاً در یک نمایشگاه مشتری ناشناسی به سراغ شما می آید که نه او می تواند برای دادن پول جنسی که نگرفته به شما اعتماد کند و نه شما می توانید به او اعتماد داشته باشید و در حالی که پولی دریافت نکرده اید، کالایی را به او تحویل دهید.در این شرایط واسطه هایی وجود دارند که با گشودن اعتبارات اسنادی چنین کاری را انجام می دهند. اما درایران چنین شرایطی وجود ندارد و به دلیل تحریم، کارگزار یا بانک نمی تواند با خارج از کشور به راحتی پول مبادله کند. یا حتی شرکتی هم وجود ندارد که به شکلCOD عمل و یک صادر کننده در حیطه فرش که در نمایشگاه حاضر است، برای دادن فرش اطمینانی در فروشنده به وجود آورد که پیش از تحویل کالا، پول را از مشتری دریافت کند. این اعتمادی است که شرکت های این چنینی باعث به وجود آمدن آن در دنیای تجارت می شوند کسب وکار بین المللی و تجارت را رونق می بخشند.

 رضی میری اذعان کرد: چون چنین شرایطی در ایران وجود ندارد، پس معامله ای صورت نمی گیرد و حتی اگر هم صورت گیرد، فساد در آن محتمل است. این ها باعث می شود که اگر یک شخص حرفه ای را برای یک نمایشگاه دعوت کنید، در خصوص امکانات موجود در نمایشگاه ها و ایران بررسی می کند که آیا شخص یا شرکتی وجود دارد که COD به او بفروشد یا اعتبارات اسنادی باز کند؟ خب به طور حتم وقتی بداند چنین چیزی وجود ندارد، هزینه ای نیز برای حضور در نمایشگاه پرداخت نمی کند. در حقیقت این شرایط، ابتدایی ترین امکانات یک نمایشگاه محسوب می شود. نکته مهم در تجارت چگونگی پرداخت پول و حمل و نقل و.. است که در صورت موجود بودن یک داد و ستد صورت می گیرد. اما وقتی نیست برپایی چندین دوره یک نمایشگاه هم تأثیری در گسترش تجارت نخواهد داشت.لجام گسیختگی در صنعت نمایشگاهی به گفته مهندس ایمان میرزاییان کارشناس ارشد صنعت نمایشگاه، متأسفانه دو عامل جنگ تحمیلی و تغییر زودهنگام مدیریت ها، از جمله مهم ترین دلایل اوضاع نه چندان خوب این روزهای صنعت نمایشگاهی است.

وی معتقد است به ویژه عامل دوم باعث لجام گسیختگی در صنعت نمایشگاهی شده ودرواقع بعد از مدت ها که صنعت نمایشگاهی کشور چندان رونقی نداشت، به تدریج پیشکسوتان این صنعت وصاحبان تجربه از این صنعت کنار رفتند و افرادی وارد صنعت نمایشگاهی شدند که مربیانی نداشتند تا تجربیات خود را به آنها منتقل کنند و این قشر دوباره به آزمون و خطا روی آوردند. اگر نمایشگاه تهران را در نظر بگیریم خواهیم دید که این همه تغییرمدیریت دراین نمایشگاه چقدر می توانست ما را از بازارهای بین المللی حذف کند زیرا بدون تردید آشنایی ها و شبکه هایی که به وجود می آید نقش مؤثری در گسترش بازارهای بین المللی دارد و با رفتن یک شخص ممکن است این تأثیر هم کمرنگ شود یا از بین برود. من معتقدم که این همه تعویض و عدم آموزش و عدم نگاه طولانی مدت باعث شده تا ما جایگاه خودمان را در صنعت نمایشگاهی از دست بدهیم و در عین حال شاهد از بین رفتن فرصت ها نیز باشیم.

منبع: نشریه نگاره نما

گردآوری‌شده توسط پایگاه دانستنی آنلاین