«دانستنی آنلاین»- احسان انصاری: تنها چهره اصولگرایی که این روزها بر سر دو راهی پاستور و بهارستان قرار گرفته محمد باقر قالیباف رئیس مجلس یازدهم و شهردار سابق پایتخت است.
در حالی روز سه شنبه هشتم خرداد ماه تکلیف ریاست مجلس مشخص می شود که تاکنون قالیباف به همراه منوچهر متکی و مجتبی ذوالنوری کاندیدای ریاست مجلس شده است. این در حالی است که شایعات قوی تری درباره قالیباف برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری پس از درگذشت ابراهیم رئیسی به گوش می رسد.
قالیباف که تاکنون سه بار شانس خود را برای حضور در پاستور امتحان کرده و دوبار شکست خورده و یک بار نیز به سود رئیسی از انتخابات کناره گیری کرده نامی است که دردهه های اخیر همواره به انتخابات ریاست جمهوری در ایران گره خورده و یک پای ثابت شایعات انتخاباتی است. با این وجود شرایط امروز نسبت به دوره های قبلی که وی کاندیدای ریاست جمهوری شده بود تغییر کرده است.
در شرایط کنونی اصولگرایان گزینه مناسبی برای جایگزینی رئیسی ندارند و یکی از معدود افرادی که از نظر سوابق، وضعیت بهتری نسبت به بقیه گزینه های اصولگرایان دارد قالیباف است. به همین دلیل نیز این احتمال وجود دارد که وی در نهایت عطای صندلی ریاست مجلس را که به شدت از سوی اعضای جبهه پایداری مجلس تهدید می شود به لقایش ببخشد و وارد قمار انتخاباتی شود که در صورت پیروزی کامیاب و در صورت شکست به پایان عمر سیاسی خود خواهد رسید.
با همه این اوصاف اما قالیباف برای رسیدن به ریاست مجلس و ریاست جمهوری با چند چالش مهم مواجه است.در شرایط کنونی طیف رادیکال جریان راست منتقد جدی وی در نحوه مدیریت مجلس یازدهم است و احتمال اینکه در انتخابات ریاست مجلس از گزینه نزدیک به جبهه پایداری حمایت کنند که احتمالا آقا تهرانی،ذوالنوری و یا حتی منوچهر متکی باشد وجود دارد.
شکاف بین برخی اعضای جبهه پایداری به اندازه ای است که حتی حاضر است از گزینه ای خنثی مانند متکی نیز در مقابل قالیباف حمایت کنند. این در حالی است که اگر جبهه پایداری فضای مجلس را به دست نگیرد این احتمال وجود دارد که مستقلین و اعتدال گرایان مجلس در مقابل گزینه هایی مانند آقا تهرانی یا ذوالنوری از قالیباف حمایت کنند و آرای نمایندگان مجلس را به توازن بکشند تا قالیباف به ریاست مجلس برسد.
با این وجود قالیباف در ریاست مجلس نمی تواند در عمل در مقابل خواست غالب اصولگرایان تندرو در مجلس مقاومت کند و پس از مدتی به رئیسی منفعل در مقابل جبهه پایداری تبدیل می شود. قالیباف نیز به خوبی به این نکته آگاهی دارند و به همین دلیل این احتمال وجود دارد که وی که ردای ریاست مجلس را نسبت به ریاست جمهوری برای خود کوچک می پندارند وارد انتخابات ریاست جمهوری شود.
احتمال دیگر این است که روز سه شنبه فضای مجلس به سمتی حرکت کند که قالیباف به ریاست مجلس نرسد و فرد دیگری رئیس مجلس دوازدهم شود. در چنین شرایطی قالیباف که نمی تواند فضای چنین مجلسی را تحمل کند از نمایندگی استعفا می دهد و وارد کارگزار انتخابات ریاست جمهوری می شود.اتفاقی که در عین تلخی اولیه اما شیرینی بیشتری برای کسی دارد که همواره در رویای ریاست جمهوری به سر می برده است.
ماجرای قالیباف اما به همین جا ختم نخواهد شد و در صورتی که وی در انتخابات ریاست جمهوری حضور پیدا کند و تأیید صلاحیت هم شود با رقبای جدی در بین اصولگرایان مواجه خواهد بود. سعید جلیلی و علیرضا زاکانی مهم ترین کسانی هستند که با توجه به رادیکالیزه شدن فضای درونی اصولگرایان و حمایت طیف رادیکال این جریان از شرایط مناسب تری برای اجماع نهایی برخوردارهستند.با این حال اصولگرایان معتدل بین قالیباف و گزینه هایی مانند جلیلی و زاکانی به سمت قالیباف تمایل خواهند داشت.
این در حالی است که به صورت کلی پایگاه اجتماعی قالیباف نسبت به جلیلی و زاکانی بیشتر است و به همین دلیل می توان شرایطی را تصور کرد که قالیباف با حمایت بخشی از اصولگرایان معتدل و البته آرای خاکستری که پس از درگذشت ابراهیم رئیسی در حالت سرگردانی به سر می برند بتواند به صندلی اول پاستور دست پیدا کند.
نکته دیگر اینکه رویکرد شورای نگهبان در انتخابات ریاست جمهوری آینده تعیین کننده است و اگر این نهاد نظارتی بخواهد مانند انتخابات۱۴۰۰ که برخی از چهره های نزدیک به حاکمیت مانند علی لاریجانی را ردصلاحیت کرد دوباره در همان مسیر قرار بگیرد و قالیباف را نیز ردصلاحیت کند باید رئیس جمهور آینده را یک اصولگرای نزدیک به طیف رادیکال جریان راست تصور کرد؛ اما اگر شورای نگهبان اجازه بدهد افرادی مانند قالیباف در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کنند شرایط تغییر خواهد کرد و قالیباف در غیاب گزینه های مطرح اصلاح طلب یکی از شانس های پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری خواهد بود.
شاید قالیباف تا امروز هیچ گاه بر سر چنین دوراهی بزرگ سیاسی قرار نگرفته بود که آینده سیاسی اش را تحت الشعاع قرار بدهد.وی از نظر فکری صندلی ریاست جمهوری را به ریاست مجلس ترجیح می دهد اما شرایط سیاسی نسبت به گذشته تغییرات معناداری کرده به شکلی که حتی می توان شرایطی را تصور کرد که قالیباف برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری تأیید صلاحیت هم نشود.در چنین شرایطی قالیباف حاضر در مجلس نیز از کارآیی کافی برخوردار نخواهد بود. چه در صندلی ریاست مجلس و چه در صندلی یک نماینده معمولی.
این سرنوشت سیاستمداری است که بیش از آنکه به فکر آینده سیاسی اش باشد به فکر صندلی بود که قرار است روی آن بنشیند.
