اخبار

نامه سرگشاده به رئیس جمهور در مخالفت با انتقال آب دریای کاسپین

بیش از ۵۰۰ نفر از اساتید و محققان ایرانی مخالفت خود را با صدور مجوز انتقال آب دریای کاسپین اعلام کردند.

به دنبال صدور مجوز انتقال آب دریای کاسپین به سمنان توسط رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست، بیش از ۵۰۰ نفر از اعضای هیات علمی از دانشگاه های مختلف کشور در راستای مسئولیت اجتماعی دانشگاه، با ارسال نامه ای سرگشاده به رئیس جمهور، خواهان توقف این طرح شده و تجربه شکست خورده طرح های انتقال آب در دنیا را یادآور شدند. در این نامه به وضوح ضمن بیان پیامدهای منفی زیست محیطی، اجتماعی و حتی اقتصادی طرح های انتقال آب بر ضرورت نیاز سنجی دقیق و توجه به جهت گیری های ملی آمایش سرزمین در این نوع طرح ها تاکید شده و راهکارهای مبتنی بر مدیریت تقاضا پیشنهاد شده است .

متن نامه مذکور که نسخه ای از آن در اختیار پایگاه خبری دانستنی آنلاین قرار گرفته، به شرح زیر است:

به نام خدا

جناب آقای دکتر حسن روحانی

رئیس محترم جمهور

با سلام و احترام

این روزها که کشور بیش از هر چیز نیاز به تقویت روحیه امید به آینده و باور به کارآمدی و تدبیر مدیران ارشد دارد، بسی مایه شگفتی است که ریاست سازمان محیط زیست اقدام به صدور مجوز انتقال آب دریای خزر به سمنان نموده است؛ مجوزی که در تعارض کامل با جهت گیری های ملی آمایش سرزمین است. حضرت عالی بخوبی مستحضرید که رعایت جهت گیری های ملی آمایش سرزمین منجر به تحقق سازمان فضایی مطلوب توسعه در کشور می گردد. از این رو مراعات آنها در تمامی مداخلات فضایی بخش دولتی و خصوصی الزامی است. برخی از بندهای این سند فرادست که در تعارض با مجوز صادرشده می باشند عبارتند از:

بند ۲۸ ماده ۱- اعمال مدیریت یکپارچه بر منابع آب

بند ۳۲ ماده ۱- تامین آب مورد نیاز توسعه فعالیت های جدید با اولویت سواحل دریای عمان و نقاط واقع در پسکرانه سواحل جنوبی کشور

بند۳۳ ماده ۱- توجه به محدودیت منابع آب در جانمایی و استقرار فعالیت های اقتصادی آب بر در قلمروهای مختلف کشور

بند ۳۴ ماده ۱- رعایت ملاحظات ژئوپلیتیکی و اکولوژیکی در طرح های استحصال، تامین، انتقال و مصرف آب در سطوح فراملی، ملی، منطقه ای و محلی

بند ۵۲ ماده ۱- الزام به رعایت ملاحظات زیست محیطی (توان اکولوژیک و ظرفیت تحمل محیط زیست) در استقرار فعالیت های توسعه ای در پهنه سرزمین.

بر اساس ماده ۴ این سند، تمامی دستگاه های اجرایی ملی و استانی مکلف به رعایت جهت گیری های ملی آمایش سرزمین می باشند. در همین راستا، نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی نیز در بررسی لایحه برنامه ششم توسعه با حذف بند ح ماده ۴۵ با اجرای طرح انتقال آب از دریاچه های بسته به ویژه خزر مخالفت نمودند.

جناب آقای رئیس جمهور:

اکنون پرسش های زیادی در مورد صدور شتابزده و ناسنجیده این مجوز در اذهان عمومی وجود دارد؛ این که:

-رئیس محترم محیط زیست بر اساس کدام طرح آمایش سرزمین، مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی و سنجش ظرفیت توان اکولوژیک، با این طرح موافقت نموده اند؟

-برای عواقب فاجعه بار این طرح چه پیش بینی هایی صورت گرفته است؟ عواقبی همچون: آسیب های جبران ناپذیر به اکوسیستم دریای خزر، تخریب و گسست اکولوژیک در جنگلهای هیرکانی، شور شدن و تخریب خاک های حساس فلات مرکزی، هزینه سنگین اقتصادی برای اجرای طرح، گسترش تنش های اجتماعی بین مردم دو استان، تخریب سرمایه اجتماعی، گسترش شکاف دولت – ملت و … . بعلاوه چنین برداشتی از دریای شکننده خزر به طور خودکار  امکان مشابه را برای سایر کشورهای حوزه خزر فراهم می سازد که آنگاه سرنوشت خزر چیزی جز مرگ و نابودی نخواهد بود.

بر اساس تحقیقات انجام شده در کشورهای مختلف، طرح های انتقال آب نه تنها از لحاظ اقتصادی بسیار پرهزینه هستند، بلکه برای هر دو نقطه ارسال کننده و دریافت کننده دارای هزینه های سنگین اجتماعی و زیست محیطی می باشند. تمام تجارب بین المللی و داخلی گواهی می دهند که پروژه های انتقال آب بین حوضه ای، روش ناپایداری است که نه تنها مشکل را حل نکرده، بلکه اوضاع آب را وخیم تر نموده است.

تحقیقات علمی بر این تأکید دارند که قبل از روی آوردن به استراتژی اجرای طرح انتقال آب (که مخاطرات بسیار بالایی دارد)، باید ابتدا سایر راه حل های جایگزین ممکن را مد نظر قرار داد؛ از جمله راه حل های مربوط به مدیریت تقاضای آب؛ شامل: کاهش تقاضای آب، بازیافت آب، مرمت و لایروبی قنات ها و احیای شیوه های سنتی تأمین و مدیریت آب، مدیریت کاربری اراضی، توجه به موضوع آب در سیاست های رشد جمعیت بخصوص موضوع مهاجرپذیری، و توجه به موضوع آب در توسعه صنعتی.

از این رو، تکرار تجربه هایی که اثرات مخرب بی پایان آن، اظهر من الشمس است؛ دیگر نه تنها برای متخصصان امر، بلکه برای همگان زمینه ایجاد هر نوع شائبه ای را در مورد چنین طرح هایی فراهم می کند. در طرح انتقال آب خزر به سمنان، روال تصمیم‌گیری، اجرا، برنامه‌ریزی، محاسبه و پیامدها به هیچ وجه شفاف نیست. این پرسش بسیاری از فعالان زیست محیطی و اجتماعی است که چرا سازمان محیط زیست گزارش ارزیابی زیست محیطی این طرح را به طور شفاف در اختیار افکار عمومی قرار نمی دهد؟ آیا مطالعه ای در مورد هزینه-فایده این طرح صورت گرفته است؟ عجیب این که علیرغم اصرار دولت بر انتشار جریان آزاد اطلاعات و احترام به حقوق شهروندی، تاکنون اطلاعات این طرح منتشر نشده است و روشن نیست تا چه حد این طرح انتقال آب، مبتنی بر سند آمایش توسعه هر دو استان و همسو با جهت گیری های ملی است. سؤال اصلی این است که این طرح بر مبنای کدام نیاز اجرا می شود؟ این نیازها چگونه محاسبه شده اند؟ با کدام شیوه و کدام چارچوب تعریف شده اند؟

ما اعضای هیأت علمی دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی در راستای مسئولیت اجتماعی دانشگاه، ضمن ابراز نگرانی در این زمینه از حضرت عالی به عنوان عالی ترین مقام اجرایی کشور انتظار داریم تا از اجرای چنین طرح هایی که نتایج قاطع آن نابودی محیط زیست، فرسایش سرمایه اجتماعی، و هدررفت سرمایه های اقتصادی است، و معمولاً بر اساس پیش فرض های منفعت طلبانه شکل می گیرد، جلوگیری نمایید.

پایگاه خبری دانستنی آنلاین

مقالات تصادفی :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Close