آب

عوامل عمده تهدید کننده منابع آبی در کشور ما کدامند؟

سه عامل عمده افزایش جمعیت و شهر نشینی ، توسعه صنعت و کشاورزی و ضعف مدیریت منابع آب ، عوامل عمده تهدید کننده منابع آبی در کشور ما هستند که نه تنها به نیاز مصرف آب به ویژه آب های شیرین افزوده، بلکه زمینه های نقصان کیفیت و آلودگی  شدید منابع آبی جهان را هموار کرده است. شهر نشینی سریع و گسترش فعالیت های صنعتی  و کشاورزی از طریق دفع پساب های کشاورزی، صنعتی و فاضلاب های خانگی در مناطق فاقد سیستم های جمع آوری و تصفیه فاضلاب، از دلایل اصلی  آلودگی آب های جهانی  محسوب می شوند. از سوی دیگر برداشت بیش از حد از سفره های آب شیرین ساحلی به واسطه سوء مدیریت، باعث نفوذ آب شور به این سفره ها و ناپایداری  منابع آب در این نواحی شده است. در این بخش، برخی از مؤلفه های اصلی اثر گذار بر محیط زیست و منابع آبی ، مورد بررسی قرار می گیرد .

عوامل عمده تهدید کننده منابع آبی در کشور

الف- افزایش جمعیت و توسعه شهر نشینی :

رشد سریع جمعیت در چند سال  اخیر بستر های لازم برای  توسعه شهر نشینی و تمرکز جمعیت در بخش های  خاصی از کشور  را فراهم  نموده است. این تمرکز جمعیت در نواحی  شهری در حالی صورت می گیرد که بسیاری از شهر ها فاقد زیر بنا های لازم  برای پاسخگویی به نیاز های  جمعیت می باشند. این پدیده تبعات مخرب زیادی بر محیط زیست شهر ها به ویژه کلان شهر هایی نظیر تهران بر جای گذارده است . این آثار در ابعاد گوناگونی چون کیفیت آب و هوا، محل سکونت، آلودگی صوتی، مصرف انرژی، ترافیک و ناهنجاری های اجتماعی بروز نموده وبحران های زیست محیطی مختلفی را به همراه داشته است .

رشد سریع شهرنشینی در ایران ، مانع اتخاذ تدابیر لازم برای حفا ظت از محیط زیست شهری به طور عام و منابع آبی  کشور به طور خاص شده است .ضعف این اقدامات به ویژه در زمینه آلودگی منابع آبی  سطحی و زیرزمینی  کاملاً مشهود بوده و ابعاد  این مخاطرات هرروز گسترده تر می گردد.

ب- توسعه کشاورزی و صنعت:

رشد سریع جمعیت در چند سال اخیر منجر به افزایش و توسعه قابل ملاحظه شرکت های صنعتی شده است . متأسفانه در خلال این رشد سریع، ملاحظات زیست محیطی  کمترمورد توجه قرار گرفته ورشد صنعتی بیشتر متأثر از مؤلفه های اجتماعی اقتصادی وگاه سیاسی بوده است. تبعات رشد صنعتی به ویژه  فاضلاب های صنعتی، بسیاری از منابع  زیست محیطی  از جمله منابع آبی جهان را در معرض انواع آلودگی  قرار داده است . تخلیه پساب های  صنعتی به رود خانه ها چه به صورت مستقیم و چه از طریق آب ها ی هرز سطحی  موجب آلودگی شدید آنها می شود . از سوی دیگر بخش های کشاورزی که عمده ترین مصرف کننده آب در جهان محسوب می شوند به واسطه استفاده نا کار آمد  از آب  پتانسیل بالایی برای آلوده ساختن منابع آب سطحی  و زیرزمینی از طریق انتقال کود و سم های مورد استفاده در منابع کشاورزی را دارند .

در تحلیل ارائه شده از سازمان ملل متحد یکی از راه های  برون رفت کشورها از بحران آب، مدیریت منابع آب از بخش های صنعتی و کشاورزی به سوی شرب است.

ج- ضعف در مدیریت منابع آب :

در دهه ی اخیر روند تخریب کیفیت منابع به شکل نگران کننده ای افزایش یافته و برداشت بی رویه و بدون برنامه ریزی آب مخاطرات زیادی از لحاظ سلامت و بهداشت پایدار، ایجاد نموده است. به شکلی که سطح آب زیر زمینی در بسیاری  از مناطق دنیا به طورمستمر در حال کاهش است .

 به دلیل متناسب نبودن توزیع زمانی و مکانی منابع آب با نیاز ها، حجم عظیمی از منابع مالی و نیروی انسانی ملل دنیا برای ایجاد و نگهداری از تأسیسات آب ، مصرف شده است و از دیگر سو این افزایش رفاه، آثار و تبعات منفی بسیاری نیز به ارمغان  آورده است .

منبع: دارالفنون

گردآوری‌شده توسط پایگاه دانستنی آنلاین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چک کردن

Close
Close